Home › HEPATİT B › HEPATİT B TEDAVİSİ

HEPATİT B TEDAVİSİ

Posted on 30/11/2012 by
image_pdfimage_print

Akut Hepatit B tedavisi

Table of Contents

Makale ve sorular Dr. Aydoğan Lermi tarafından derlenmiştir, referans göstermeden kullanılmaz.

Akut Hepatit B hastalığının ilk haftalarına tedavi verilmez. ilk haftalardan sonra kronikleşme bulguları başlarsa antiviral tedavi başlanır. Tedavide amaç kronikleşmenin engellenmesidir. Akut hepatit B enfeksiyonunun bu ilk döneminde semptomlar ve şikayetlerin tedavisi yapılır. Komplikasyon gelişmediği sürece akut Hepatit B birkaç ay içinde kendiliğinden iyileşir.

Kronik hepatit B tedavisi

Kronik Hepatit B yakından izlenmeli ve tedavi edilmelidir. Kronik Hepatit B tedavisinde kullanılan ilaçlar hastalığın ilerlemesini yavaşlatan, karaciğer yetmezliği, siroz ve karaciğer kanseri gelişmesini engellemeye çalışan ilaçlardır. Bu ilaçlar virüsün aktivitesini yavaşlatarak etki etmeye çalışır. Nadiren bu tedaviler ile tam şifa sağlanabilmektedir ancak virüsü tamamen öldürerek tam bir şifa sağlayan kesin bir tedavi şekli henüz yoktur. Kronik Hepatit B tedavisinde interferon, pegile interferon ve nükleozid nükleotid analogları kullanılmaktadır.

  • İnterferon alfa 2b,
  • Pegile interferon,
  • Lamivudine,
  • Adefovir,
  • Entecavir,
  • Telbivudine,
  • Tenofovir Kronik hepatit B tedavisinde kullanılan ana ilaçlardır.

Kronik Hepatit B hastalarının dikkat etmesi gerekenler:

Kronik hepatit b hastalığında karaciğerde kronik iltihap vardır. Karaciğer sürekli enfeksiyonla mücadele eder. Kronik hepatit B alevlenmelerle ( aktivasyon ) seyreden bir hastalıktır. Hepatit alevlenmeleri aylar sürer ve karaciğerde fibrozis ile sonuçlanır. bu aktivasyonlar sonucu yıllar sonra karaciğer dokusu bozulur ve karaciğer yetmezliği, siroz, karaciğer kanseri tablosu ortaya çıkar. Her enfeksiyon ve toksik madde karaciğerin harabiyetini arttırır. Virüsün aktivasyonunu ve hastalığın hızla ilerlemesine yol açar. Özellikle

  • Alkol,
  • Sigara,
  • Hazır gıdalar içinde bulunan koruyucu maddeler,
  • Karaciğer için toksik ilaçlar,
  • Baharat,
  • Küflü gıdalar,
  • Diğer hepatit enfeksiyonları,
  • Bitkisel ilaçlar karaciğerdeki hasarı arttırıp hastalığı hızlandırabilirler.

Hepatit B virüsünün yayılmasını önlemek amacıyla hastaların yapması gerekenler:

  • Aile bireylerinin test edilerek aşılanması,
  • Doktorunuz, diş hekiminiz ve her tür tıbbi girişimden önce Hepatit B hastası olduğunuzu belirtiniz,
  • Cinsel eşinize ve partnerinize Hepatit B taşıdığınızı belirtin ve aşılanmasını sağlayın,
  • Kronik Hepatit B taşıyan çocukları yuva ve kreşlere göndermeden önce durumu yöneticiye bildirin ve kişilerin aşılanmasını sağlayın,
  • Gebe iseniz mutlaka Hepatit B testlerinizi yaptırın,
  • Hepatit B taşıyıcı ve çocuk sahibi olmak istiyorsanız bunu doktorunuza söyleyiniz, doğum sonrası çocuğun aşı ve serumla korunmasını sağlayınız,
  • Hepatit B taşıyıcısı iseniz kan ve organ bağışı yapmayınız,
  • Kronik Hepatit B hastası iseniz tedavinizi aksatmayınız.

HEPATİT  B GÜNCEL TEDAVİSİ

Kronik Hepatit B, Hepatit B virüsünün (HBV) neden olduğu uzun süreli bir karaciğer enfeksiyonudur. Tedavi, hastalığın ilerlemesini durdurmak, karaciğer hasarını önlemek ve komplikasyonları (siroz, karaciğer yetmezliği, hepatoselüler karsinom) engellemek amacıyla yapılır. İşte kronik Hepatit B tedavisi hakkında özet bilgiler:

1. Tedavi Amaçları:

  • Viral replikasyonu baskılamak: HBV DNA seviyelerini düşürmek.
  • Karaciğer hasarını önlemek: Enflamasyon ve fibrozisi azaltmak.
  • Komplikasyonları önlemek: Siroz ve karaciğer kanseri riskini azaltmak.
  • Bağışıklık sistemini desteklemek: Vücudun virüsle savaşmasına yardımcı olmak.

2. Tedavi Seçenekleri:

Kronik Hepatit B tedavisinde iki ana yaklaşım kullanılır:

A. Antiviral İlaçlar:

  • Nükleos(t)id Analogları (NAs):
    • Etkili İlaçlar: Tenofovir (TDF veya TAF), Entekavir (ETV), Lamivudin, Telbivudin, Adefovir.
    • Etki Mekanizması: Viral DNA polimerazı inhibe ederek virüsün çoğalmasını engeller.
    • Avantajlar: Güçlü antiviral etki, direnç gelişimi düşük (özellikle Tenofovir ve Entekavir).
    • Kullanım: Uzun süreli (genellikle ömür boyu) kullanım gerekebilir.
  • İnterferon Tedavisi:
    • Etkili İlaçlar: Pegile İnterferon alfa-2a veya alfa-2b.
    • Etki Mekanizması: Bağışıklık sistemini uyararak virüsle savaşır.
    • Avantajlar: Sınırlı süreli tedavi (6-12 ay), HBeAg serokonversiyonunu artırır.
    • Dezavantajlar: Yan etkiler (ateş, halsizlik, depresyon), bazı hastalarda kontrendike.

B. Karaciğer Nakli:

  • Endikasyon: İleri evre siroz veya karaciğer yetmezliği olan hastalarda.
  • Amaç: Hayat kurtarıcı bir seçenek olarak değerlendirilir.

3. Tedavi Kararı:

  • Hasta Kriterleri:
    • HBV DNA seviyesi yüksek olanlar.
    • Karaciğer enzimleri (ALT) yüksek olanlar.
    • Karaciğer biyopsisinde orta/şiddetli enflamasyon veya fibrozis olanlar.
    • Siroz veya komplikasyon riski yüksek olanlar.
  • Takip: Düzenli laboratuvar testleri (HBV DNA, ALT, HBeAg/anti-HBe) ve karaciğer görüntüleme.

4. Yan Etkiler ve Dikkat Edilmesi Gerekenler:

  • Antiviral İlaçlar: Böbrek fonksiyonlarında bozulma (Tenofovir), kemik yoğunluğunda azalma.
  • İnterferon: Depresyon, otoimmün hastalıklar, grip benzeri semptomlar.
  • Direnç Gelişimi: Özellikle eski nesil ilaçlarda (Lamivudin, Adefovir) direnç gelişebilir.

5. Önleme ve Korunma:

  • Aşı: Hepatit B aşısı, enfeksiyonu önlemenin en etkili yoludur.
  • Hijyen: Kan ve vücut sıvılarıyla temastan kaçınmak.
  • Tarama: Yüksek riskli grupların düzenli olarak taranması.

6. Sonuç:

Kronik Hepatit B tedavisi kişiye özeldir ve hastanın klinik durumuna, viral yüküne ve karaciğer hasarı derecesine göre planlanır. Erken teşhis ve uygun tedavi ile hastalığın ilerlemesi durdurulabilir ve yaşam kalitesi artırılabilir.

KRONİK HEPATİT B TEDAVİ YE BAŞLAMA ENDİKASYONLARI VE BRİNİCİ BASAMAK TEDAVİ PLANLARI NELERDİR ?

Kronik Hepatit B tedavisi, hastanın klinik durumuna, laboratuvar bulgularına ve karaciğer hasarı derecesine göre planlanır. Tedavi başlama endikasyonları ve birinci basamak tedavi seçenekleri, uluslararası kılavuzlar (örneğin, AASLD, EASL) tarafından belirlenmiştir. İşte detaylı bilgiler:

1. Tedavi Başlama Endikasyonları:

Kronik Hepatit B tedavisine başlama kararı aşağıdaki kriterlere göre verilir:

A. HBeAg Pozitif Kronik Hepatit B:

  • HBV DNA ≥ 20.000 IU/mL (veya eşdeğeri).
  • ALT düzeyi: Sürekli veya aralıklı yükselme (genellikle > 2x üst sınır).
  • Karaciğer hasarı: Orta/şiddetli enflamasyon veya fibrozis (biyopsi veya non-invazif yöntemlerle).

B. HBeAg Negatif Kronik Hepatit B:

  • HBV DNA ≥ 2.000 IU/mL (veya eşdeğeri).
  • ALT düzeyi: Sürekli veya aralıklı yükselme (genellikle > 2x üst sınır).
  • Karaciğer hasarı: Orta/şiddetli enflamasyon veya fibrozis (biyopsi veya non-invazif yöntemlerle).

C. Sirozlu Hastalar:

  • Kompansasyon durumu:
    • Kompansasyonlu siroz: HBV DNA tespit edildiğinde (herhangi bir seviyede) tedavi başlanır.
    • Dekompanse siroz: Acil tedavi başlanır.

D. Diğer Özel Durumlar:

  • İmmünosupresyon veya kemoterapi alacak hastalar.
  • HIV veya HCV koenfeksiyonu.
  • Aile öyküsünde karaciğer kanseri veya siroz.
  • Gebelik: Yüksek viral yükü olan gebelerde, doğum sonrası vertikal geçişi önlemek için Tenofovir kullanılabilir.

2. Birinci Basamak Tedavi Seçenekleri:

Kronik Hepatit B tedavisinde birinci basamak tedavi seçenekleri, yüksek antiviral etkinliğe sahip ve direnç gelişimi düşük olan ilaçlardır. Bu ilaçlar şunlardır:

A. Nükleos(t)id Analogları (NAs):

  • Tenofovir Disoproxil Fumarat (TDF):
    • Doz: 300 mg/gün.
    • Avantajlar: Güçlü antiviral etki, direnç gelişimi çok düşük.
    • Yan Etkiler: Böbrek fonksiyonlarında bozulma, kemik yoğunluğunda azalma.
  • Tenofovir Alafenamid (TAF):
    • Doz: 25 mg/gün.
    • Avantajlar: TDF’ye benzer etkinlik, daha az böbrek ve kemik yan etkisi.
    • Yan Etkiler: Minimal yan etki profili.
  • Entekavir (ETV):
    • Doz: 0,5 mg/gün (naif hastalar), 1 mg/gün (Lamivudin direnci olanlar).
    • Avantajlar: Güçlü antiviral etki, direnç gelişimi düşük.
    • Yan Etkiler: Nadir yan etkiler.

B. Pegile İnterferon Alfa (Peg-IFN):

  • Peg-IFN alfa-2a veya alfa-2b:
    • Doz: Haftada bir kez subkutan enjeksiyon.
    • Avantajlar: Sınırlı süreli tedavi (6-12 ay), HBeAg serokonversiyonunu artırır.
    • Yan Etkiler: Grip benzeri semptomlar, depresyon, otoimmün hastalıklar.
    • Kullanım: Özellikle genç, kompanse hastalarda tercih edilebilir.

3. Tedavi Planı:

  • Başlangıç Değerlendirmesi:
    • HBV DNA, ALT, HBeAg/anti-HBe, karaciğer hasarı derecesi (biyopsi veya elastografi).
    • Böbrek fonksiyon testleri (TDF/TAF için).
    • Gebelik testi (gerektiğinde).
  • Tedavi Süresi:
    • HBeAg Pozitif Hastalar: HBeAg serokonversiyonu ve en az 12 ay konsolidasyon tedavisi.
    • HBeAg Negatif Hastalar: Genellikle uzun süreli (ömür boyu) tedavi.
    • Sirozlu Hastalar: Ömür boyu tedavi.
  • Takip:
    • HBV DNA: 3-6 ayda bir.
    • ALT: 3-6 ayda bir.
    • HBeAg/anti-HBe: HBeAg pozitif hastalarda 6-12 ayda bir.
    • Karaciğer hasarı: Fibrozis takibi (elastografi veya biyopsi).

4. Tedaviye Yanıt Değerlendirmesi:

  • Virolojik Yanıt: HBV DNA’nın tespit edilemeyen seviyelere düşmesi.
  • Biyokimyasal Yanıt: ALT normalizasyonu.
  • Serolojik Yanıt: HBeAg kaybı ve anti-HBe gelişimi (HBeAg pozitif hastalarda).
  • Histolojik Yanıt: Karaciğer enflamasyonu ve fibrozisinde iyileşme.

5. Özel Durumlar:

  • İmmünosupresyon veya Kemoterapi:
    • HBV DNA pozitif hastalarda tedavi başlanır.
    • HBV DNA negatif, HBsAg pozitif hastalarda profilaktik tedavi önerilir.
  • Gebelik:
    • Yüksek viral yükü olan gebelerde (genellikle > 200.000 IU/mL), doğum sonrası vertikal geçişi önlemek için Tenofovir kullanılır.

6. Tedavi nekadar devam eder, nezaman sonlandırılır?

Hepatit B tedavisinin ne zaman sonlandırılacağı, tedavinin türüne (antiviral ilaçlar veya interferon tedavisi), hastanın durumuna ve Hepatit B’nin evresine (kronik, HBeAg pozitif/negatif, siroz varlığı) göre değişir.

1. Nükleos(t)id Analogları ile Tedavi (Tenofovir, Entekavir, vb.)

    • HBeAg-pozitif Kronik Hepatit B:

      • Tedaviye başlandıktan sonra HBeAg serokonversiyonu (HBeAg negatifleşip anti-HBe pozitifleşmesi) ve HBV DNA’nın tespit edilemeyen seviyeye inmesi sağlanırsa, en az 12 ay ek tedavi verilir. Sonrasında tedavi kesilebilir.

      • Ancak birçok hastada serokonversiyon olmaz veya geç olur. Bu durumda tedavi uzun süreli (muhtemelen ömür boyu) devam eder.

    • HBeAg-negatif Kronik Hepatit B:

      • Genellikle uzun süreli tedavi gerektirir.

      • HBV DNA tespit edilemeyen seviyede olsa bile, tedavi kesildiğinde nüks riski yüksektir. Bu nedenle, çoğu hasta ömür boyu tedavi alır.

      • Nadiren, belirli hastalarda (örneğin, karaciğer fibrozu olmayanlar) doktor kontrolünde tedavi kesilebilir, ancak yakın takip şarttır.

    • Sirozlu Hastalar:

      • Ömür boyu tedavi gereklidir. Tedavi kesilmez çünkü viral nüks, karaciğer yetmezliğine yol açabilir.

2. İnterferon Tedavisi (Pegile İnterferon-alfa)

    • Genellikle 48 hafta süreyle uygulanır ve sonrasında kesilir.

    • Yanıt alınamazsa veya nüks olursa, nükleos(t)id analoglarına geçilebilir.

3. Tedavi Kesildikten Sonra Takip

    • Tedavi sonlandırılırsa, HBV DNA, ALT ve serolojik belirteçler (HBsAg, HBeAg) düzenli aralıklarla kontrol edilmelidir.

    • Nüks durumunda tedavi yeniden başlatılır.

Özetle:

  • HBeAg-pozitif hastalarda serokonversiyon sonrası tedavi kesilebilir.

  • HBeAg-negatif hastalarda genellikle ömür boyu tedavi gerekir.

  • Sirozlu hastalarda tedavi kesilmez.

Karar, hepatoloji uzmanı tarafından hastanın laboratuvar sonuçları, karaciğer durumu ve risk faktörlerine göre verilir.

7. Sonuç:

Kronik Hepatit B tedavisi, hastanın klinik durumuna ve laboratuvar bulgularına göre kişiselleştirilmelidir. Birinci basamak tedavi seçenekleri (Tenofovir, Entekavir, Peg-IFN), yüksek etkinlik ve düşük direnç profili ile öne çıkar.

HEPATİT B TEDAVİSİ ÇOKTAN SEÇMELİ TEST SORULARI

Sorular, belirttiğiniz kaynak ve güncel tedavi kılavuzları (EASL, AASLD) referans alınarak hazırlanmıştır.

1. Kronik Hepatit B tedavisinde birinci basamak antiviral ilaçlar hangileridir?

A) Lamivudin ve Adefovir
B) Entekavir ve Tenofovir
C) İnterferon-alfa ve Ribavirin
D) Telbivudin ve Peginterferon

2. HBeAg-pozitif kronik Hepatit B’de tedavinin kesilebilmesi için aşağıdakilerden hangisi gereklidir?

A) Sadece ALT normalleşmesi
B) HBeAg serokonversiyonu + en az 12 ay HBV DNA’nın tespit edilememesi
C) HBsAg kaybı
D) Karaciğer biyopsisinde fibroz olmaması

3. Hangisi nükleos(t)id analogu DEĞİLDİR?

A) Tenofovir
B) Entekavir
C) Peginterferon
D) Telbivudin

4. Kronik Hepatit B’de ömür boyu tedavi gerektiren hasta grubu hangisidir?

A) HBeAg-pozitif, yüksek ALT’si olanlar
B) Sirozlu hastalar
C) Akut Hepatit B geçirenler
D) HBV DNA’sı düşük olanlar

5. Pegile interferon tedavisinin standart süresi ne kadardır?

A) 12 hafta
B) 24 hafta
C) 48 hafta
D) 96 hafta

6. Hangisi Hepatit B tedavisinde direnç gelişimini en az gösteren ilaçtır?

A) Lamivudin
B) Entekavir
C) Adefovir
D) Telbivudin

7. HBeAg-negatif kronik Hepatit B’de tedavi kesildiğinde nüks oranı nasıldır?

A) %10’dan az
B) %30-50
C) %70-90
D) Hiç nüks olmaz

8. Aşağıdaki durumlardan hangisinde tedavi başlanması önerilmez?

A) HBV DNA >20.000 IU/mL + ALT yüksekliği
B) Siroz + herhangi bir HBV DNA düzeyi
C) HBeAg-pozitif + normal ALT + HBV DNA yüksek
D) Karaciğerde belirgin fibroz

9. HBsAg kaybı hangi durumda “fonksiyel tedavi” olarak kabul edilir?

A) Tedavi sırasında anti-HBs oluşursa
B) HBV DNA negatifleşirse
C) ALT normale dönerse
D) HBeAg serokonversiyonu olursa

10. Kronik Hepatit B’de hangi ilaç gebelerde güvenle kullanılabilir?

A) Ribavirin
B) Tenofovir
C) Peginterferon
D) Telbivudin

11. Antiviral tedavi sırasında hangi parametre tedavi yanıtını değerlendirmede en önemlidir?

A) ALT düzeyi
B) HBV DNA düzeyi
C) HBeAg durumu
D) Karaciğer ultrasonu

12. Hangisi Hepatit B tedavisinde kullanılan bir interferon türüdür?

A) Entekavir
B) Tenofovir
C) Peginterferon-alfa
D) Lamivudin

13. Hangi hasta grubunda antiviral tedaviye hemen başlanmalıdır?

A) Asemptomatik taşıyıcılar
B) Dekompanse sirozlu hastalar
C) HBV DNA <2.000 IU/mL olanlar
D) Normal ALT’li HBeAg-negatif hastalar

14. Hangisi nükleos(t)id analoğu ile tedavide kesin tedavi kesme kriteridir?

A) 6 aylık tedavi sonrası HBV DNA’nın negatifleşmesi
B) HBsAg kaybı ve anti-HBs oluşumu
C) ALT’nin normale dönmesi
D) HBeAg pozitifliğinin devam etmesi

15. Kronik Hepatit B’de antiviral direnç gelişimini önlemek için en uygun yaklaşım nedir?

A) Düşük doz ilaç kullanımı
B) Kombine ilaç tedavisi
C) Yüksek direnç bariyerli ilaçlar (Entekavir/Tenofovir) kullanımı
D) İnterferon ile antiviral kombinasyonu

CEVAP ANAHTARI

  1. B (Entekavir ve Tenofovir)

  2. B (HBeAg serokonversiyonu + en az 12 ay HBV DNA’nın tespit edilememesi)

  3. C (Peginterferon)

  4. B (Sirozlu hastalar)

  5. C (48 hafta)

  6. B (Entekavir)

  7. C (%70-90)

  8. C (HBeAg-pozitif + normal ALT + HBV DNA yüksek)

  9. A (Tedavi sırasında anti-HBs oluşursa)

  10. B (Tenofovir)

  11. B (HBV DNA düzeyi)

  12. C (Peginterferon-alfa)

  13. B (Dekompanse sirozlu hastalar)

  14. B (HBsAg kaybı ve anti-HBs oluşumu)

  15. C (Yüksek direnç bariyerli ilaçlar – Entekavir/Tenofovir)

Referanslar:

Guidance on treatment endpoints and study design for clinical trials aiming to achieve cure in chronic hepatitis B and D: Report from the 2022 AASLD-EASL HBV-HDV Treatment Endpoints Conference
Marc G Ghany 1, Maria Buti 2, Pietro Lampertico 3 4, Hannah M Lee 5; 2022 AASLD-EASL HBV-HDV Treatment Endpoints Conference Faculty
Collaborators, Affiliations
4289 Total 9 Gün

Bu yazıyı beğendiniz mi?

5 / 5. 4

Posted in HEPATİT B
Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,