Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi;

DHEA-S (Dehidroepiandrosteron Sülfat) Nedir?

DHEA-S, böbreküstü bezleri (adrenal bezler) tarafından üretilen bir steroid hormondur. DHEA’nın sülfat formu olup, kanda daha uzun süre kalır ve ölçümü daha stabildir.

DHEA-S Ne İşe Yarar?

• Erkeklik hormonu (androjen) öncüsüdür.
• Testosteron ve östrojen gibi seks hormonlarının üretiminde rol oynar.
• Stres, bağışıklık sistemi ve enerji metabolizması ile ilişkilidir.

DHEA-S Testi Neden Yapılır?

1)            Adrenal Bez Fonksiyonunun Değerlendirilmesi

1. a) Adrenal yetmezlik (Addison hastalığı)
2. b) Adrenal tümörler (Cushing sendromu, konjenital adrenal hiperplazi)

2)            Kadınlarda Androjen Fazlalığı Belirtileri

1. a) Aşırı tüylenme (hirsutizm)
2. b) Adet düzensizliği
3. c) Polikistik over sendromu (PKOS)

3)            Erkeklerde Düşük Libido veya Testosteron Düşüklüğü

4)            Çocuklarda Erken Ergenlik veya Cinsel Gelişim Bozuklukları

 

Normal DHEA-S Değerleri (Yaşa ve Cinsiyete Göre Değişir)

Grup     Normal Aralık (μg/dL)

Erkekler             

20-29 yaş             280-640

30-39 yaş             120-520

40-49 yaş             95-530

50-59 yaş             70-310

 

Kadınlar             

20-29 yaş             65-380

30-39 yaş             45-270

40-49 yaş             32-240

50-59 yaş             26-200

(Laboratuvara göre değişebilir.)

DHEA-S Yüksekliği Nedenleri

• Adrenal tümörler (adenom/karsinom)
• Konjenital adrenal hiperplazi (KAHi)
• Polikistik over sendromu (PKOS)
• Cushing sendromu
• Hiperandrojenizm (aşırı erkeklik hormonu)

DHEA-S Düşüklüğü Nedenleri

• Adrenal yetmezlik (Addison hastalığı)
• Hipopituitarizm (ACTH eksikliği)
• Kronik hastalıklar, stres veya yaşlanma

DHEA-S Takviyesi Kullanılır mı?

• Bazı çalışmalarda yaşlanma, libido azalması ve depresyon için kullanılmıştır.
• Doktor kontrolü olmadan alınmamalıdır, çünkü yan etkileri olabilir (akne, tüylenme, hormon dengesizliği).

Sonuç

DHEA-S seviyeniz yüksek veya düşük çıkarsa, bir endokrinoloji uzmanına başvurmalısınız. Ek testler (ACTH stimülasyon testi, kortizol, testosteron, prolaktin) gerekebilir.

Estradiol testi; E2; Estradiol, Östradiol,

Kanda bulunan estradiol miktarını gösteren laboratuvar testidir.
Estradiol ( ÖSTRADİOL ) en aktif kadınlık hormonlarından biridir. Kadınlık özelliklerini sağlayan ana hormondur, dişi cinsel organlarının gelişimi ve cinsel olgunluğa erişmesini sağlar. Beyinden gelen uyarıcı hormonlar (LH- FSH) sayesinde over ler den yani yumurtalıklardan, böbrek üstü bezlerinden ve gebelik sırasında plasentadan salgılanır. Gebelikte estradiol uterusun ve bebeğin gelişiminde önemli rol oynar. Kadınlarda progesteron hormonuyla birlikte yumurtlama ve adetleri düzenler, uterus, overler, meme dokusu ve dış genital organların gelişmesini sağlar. Erkekte testislerden az miktarda salgılanır ve prostat ile meme dokusunun gelişmesinde rol alır. Estradiol yağ dokusunun kadın tipi gelişmesini sağlayan hormondur. Kadın tipi yağlanmayı estradiol sağlar.

Estrojen terapisi, estrojen içeren ilaçlar ve doğum kontrol ilaçları estrojen seviyesini değiştirir laboratuvar testi sonucu nu etkilerler.

Estrojen miktarına neden bakılır?

•  Gebelik sırasında plasentanın durumunu görmek için,
•  Over ler, böbrek üstü bezleri ve beyin arasındaki hormonsal döngünün nasıl çalıştığını görmek amacıyla,
•  Over tümörlerinin teşhisinde,
•  Kadın ve erkekte beklenen vücut karakterlerinin olgunlaşmadığı durumlarda,
•  Adet kesilmesinin sebebini araştırmakta,
•  Menopoz – pre menopoz tespitinde,
•  Tüp bebek uygulamalarının takibinde,
•  Kısırlık araştırmasında estradiol miktarına bakılır.

Estradiol normal değeri nedir ?

Kadınlarda adet süresince estradiol miktarı değişir.

• Erkek: <62 pg/ml
• Kadın:
  • Folüküler Faz: 1-147 pgr/ml
  • Ovülasyon: 93-404 pg/ml
  • Luteal Faz: 29-318 pg/ml
  • Menopoz: <58 pg/ml

Estradiol miktarını yükselten sebepler:

•  Beklenenden yüksek estradiol over tümörünün belirtisi olabilir,
•  Follikül kistleri,
•  Endometriyozis sırasında estradiol artar.

Estradiol miktarını düşüren sebepler:

•  Menopoz, Over yetmezliği,
•  Genetik, kalıtsal hastalıklar, Turner sendromu,
•  Beyin, hipofiz, hipotalamus hastalıkları
•  Kronik böbrek hastalıkları,
•  Tiroid hastalıkları,
•  Şeker hastalığı.
•  Hızlı kilo kaybı yada aşırı zayıf kişilerde esrojen seviyesi beklenenden düşük bulunur.

Referanslar:
Webster RA. Reproductive function and pregnancy. In: McPherson RA, Pincus MR, eds. Henry’s Clinical Diagnosis and Management by Laboratory Methods. 21st ed. Philadelphia, Pa: Saunders Elsevier; 2006:chap 25.
Ferri FF. Laboratory tests and interpretation of results. In: Ferri FF, ed. Ferri’s Clinical Advisor 2012. 1st ed. Philadelphia, Pa: Mosby Elsevier; 2011:section IV.

17-OH progesteron; 17-hydroxyprogesterone; Progesterone – 17-OH

17 – hidroksi progesteron böbrek üstü bezleri ve over lerden salgılanan bir hormondur. Test ile kandaki miktarı ölçülür. Böbrek üstü bezleri ve over hastalıklarında kandaki miktarı artar.  Doğum kontrol ilaçları ve kortizonlu ilaçlar testin sonucunu bozar. 17- Hidroksi progesteron testi sabah, aç karnına yapılmalıdır.

17 OH progesteron testi neden yapılır?

Test genetik böbrek üstü bezi hastalıklarının (Konjenital Adrenal Hiperplazi) tespitinde ve böbrek üstü bezi tümörlerinin teşhisinde kullanılır. Dış genital organları erkek yada dişiye benzemeyen yeni doğan bebeklerde ( hermafrodit), klasifiye edilememiş adrenal hiperplazilerde, hirzutizm araştırmasında, kadınlarda erkek karakterlerinin ortaya çıktığı durumlarda 17 OH progesteron bakılır.

17- hidroksi progesteron için normal değerler:

Yenidoğan da doğum kilosuna göre normal değer değişir. Genel olarak normal değerler:

• Klordon kanında: 1,000 – 3,000 ng/dL
• >24 saat sonra : < 100 ng/dL
• Erişkin : < 200 ng/ dL

17 OH progesteronu arttıran sebepler:

• Adrenal tümörler,
• Kongenital Adrenal Hiperplaziler,

Kongenital adrenal hiperplazisi olan bebeklerde 17 OH progesteron değeri 2,000 -40,000 ng/dL arasında değişir. Erişkinde 200 ng/dL üzeri adrenal hiperplazi anlamına gelir. 17 OH progesteron 200 – 800 ng/dL arasında ise ACTH bakmak gerekir.

Referanslar:

1.Fritz MA, Speroff L. Normal and abnormal sexual development. In: Speroff L, Fritz MA, eds. Clinical Gynecologic Endocrinology and Infertility. 8th ed. Philadelphia, Pa: Lippincott Williams & Wilkins; 2011:chap 9.
2.Lambert SM, Vilain EJ, Kolon TF. A practical approach to ambiguous genitalia in the newborn period. Urol Clin North Am. 2010; 37(2):195-205.