K. KATETER İLİŞKİLİ ENFEKSİYONLARIN ÖNLENMESİ TALİMATI

image_pdfimage_print

KATETER İLİŞKİLİ ENFEKSİYONLARIN ÖNLENMESİ TALİMATI

AMAÇ: Damar içi kateter enfeksiyon riskinin en aza indirilmesi için standart prosedürlerin oluşturulmasıdır.

KAPSAM: Damar içi katater bulunan hastalarda damar içi katater ilişkili enfeksiyonun önlenmesine yönelik uygulamaları kapsamaktadır. Amaç; enfeksiyonları önlemek amacıyla santral venöz kateter takılması, çıkarılması ve bakımı konusunda yöntem belirlemek; damar içi katater takılımı, bakımı, kan ve kan kültürü alma standartlarını Tanı, tedavi ve bakım uygulamaları yapan tüm birimleri ve bu birimlerde çalışan doktor, hemşire ve sağlık memurlarını kapsar.

KISALTMALAR/TANIMLAR:

  • DİK:Damar İçi Katater.Sıvı replasmanı, paranteral beslenme, kan ve kan ürünlerinin transfüzyonu, ilaç uygulamaları ve hemodinamik izlem amacıyla santral veya periferik damar içine yerleştirilen kateter.
  • KİKDE:Katater İlişkili Kan Dolaşım Enfeksiyonu
  • SVK:Santral Venöz Kateter
  • PVK:Periferik Venöz Kateter

UYGULAMA:

Genel İlkeler:

  • Kateter ancak endikasyon durumunda takılmalı, endikasyon ortadan kalkar kalkmaz en kısa sürede çıkarılmalıdır.
  • Kateter giriş yeri seçilirken enfeksiyon ve mekanik komplikasyon gelişme riskleri dikkate alınmalıdır.
  • Kateter giriş yerindeki tüyler temizlenmeli fakat traş
  • Çocuklarda, inflamasyon belirtisi olmadığı ve kateter çalıştığı müddetçe kateter yerinde bırakılabilir.
  • Kateter üzerine      kateteri      takan     kişi     mutlaka      takılış     tarihi     yazmalı      ve    parafını atmalıdır.Pansuman tarihleri kayıt
  • Damar içi kateterler enfeksiyon bulguları açısından hergün (ateş,kızarıklık, ağrı, ödem ) kontrol Şeffaf örtü kullanılıyorsa kateter giriş bölgesi gözlenmeli; steril örtü kullanılıyorsa palpe edilerek enfeksiyon bulguları izlenmelidir.Enfeksiyon bulguları saptanırsa örtü kaldırılarak kateter giriş yeri ayrıntılı olarak incelenmelidir.
  • Hastalara kateter giriş yerindeki değişiklikleri bildirmesi gerekliliği söylenmelidir.
  • Kateter takılmasından       önce     veya     bakım     sırasında      rutin     antibiyotik      profilaksisi yapılmamalıdır.
  • Kateter ucundan rutin kültür gönderilmemelidir.

El Hijyeni:

  • DİK bölgesinin palpasyonu öncesi ve sonrasında,katater takılmasından,pansuman değiştirilmesinden ve kateter ile ilgili her türlü manipülasyondan önce ve sonra el hijyeni sağlanmalıdır.

Katater Takılması ve Bakımı:

  • DİK takılımı ve bakımı sırasında aseptik teknik kullanılmalıdır.Periferik DİK takarken steril olmayan eldiven giyilmeli; arter veya SVK takılırken steril eldiven Bakım sırasında da aynı uygulama geçerlidir.
  • Kateter takma esnasında maksimum bariyer ve asepsi önlemleri alınmalıdır. Özellikle SVK takarken, asepsi kurallarına (uzun kollu steril gömlek, maske, kep, büyük steril örtü, steril eldiven) ileri düzeyde dikkat
  • Kateter takılmadan önce uygulama alanının antisepsisinde %2’lik klorheksidin,%10’luk povidon iyot ya da %70’lik alkol kullanılmalıdı Antiseptiklerin kuruması beklenmelidir.
  • Povidon iyot kullanılacak ise üç dakika süre ile uygulanmalı ve iyot kurumaya bırakılmalıdır. Povidon iyot sonrası alkol kullanılması tahrişi önler.
  • Deri temizliği yapıldıktan sonra giriş yeri palpe edilmemelidir (steril alanda çalışılıyor ise palpe edilebilir)
  • Kateter giriş yerinin örtülmesi için steril gazlı bez ya da steril ,şeffaf,yarı geçirgen örtüler kullanılmalıdır.
  • Kalıcı kataterlerin giriş yeri tamamen iyileştikten sonra kapatılmamalıdır.
  • Katater giriş yerinde kanama veya sızdırma varsa gazlı bezli örtüler tercih
  • Steril gazlı bezle örtülen pansumanlar 48 saatte bir,şeffaf örtü kullanılan  pansumanlar haftada bir değiştirlmelidir.Katater pansumanı nemlendiğinde ya da  bütünlüğü bozulduğunda kesinlikle beklenilmeden değiştirilmelidir.

Kataterlerin Değişimi:

  • SVK ve arteriyel kateterler rutin olarak değiştirlmemelidir.Asepsisinden şüphenilen kateterler 48 saat içerisinde değiştirilmelidir.
  • Erişkin hastalarda flebit gelişimini önlemek için PVK’ler 72-96 saatte bir değiş
  • Kateter bölgesinde pürülan materyal görülen her DİK değiştirilmelidir.
  • KİKDE şüphesi olan, hemodinamisi stabil olmayan her hastada DİK değiştirilmelidir.

 

 

Katater Tipi

Değiştirilme Süresi Pansumanın Değiştirilmesi Setlerin Değiştirlmesi İnfüzyon Sıvıların Değiştirilmesi
 

 

 

 

Periferik Venöz Kateterler

-Erişkinlerde:72-96 saat

-Acil durumlarda takılan kateterler 48 saat içerisinde değiştirilmelidir.

Pediatrik hastalarda gerekmedikçe değiştirilmemelidir.

-24-48 saat içinde pansuman yenilenmelidir.

-Kateter yeri ıslanmış,kirlenmiş ise hemen değiştirilmelidir.

-Klinik olarak gerekmedikçe setler 72-96 saatten önce değiştirilmemelidir.

-Kan ve lipit solüsyonları için kullanılan setler 24 saat içerisinde değiştirilmelidir.

Lipit içeren TPN solüsyonlarının 24 saat, lipit emülsüyonlarını n 12 saat, kan ve kan ürünlerinin 4 saat içerisinde infüzyonları tamamlanmalıdır
 

 

 

 

Periferik Arteriyel Kateterler

Erişkinlerde 6 günde bir değiştirilmelidir. -Kateter değiştirilirken,

-Pansumanın bütünlüğü bozulmuş, ıslanmış ya da kirlenmişse,

-Kateter giriş yerinde inspeksiyonla enfeksiyondan şüphe ediliyorsa değiştirlmelidir.

   
 

 

Santral Venöz Kateterler(Perif erik yolla takılan ve hemodiyaliz kateterleri dahil)

Rutin olarak değiştirilmemelidir -Gazlı bez kullanılıyorsa 2 günde bir,

-Steril transparan örtü

kullanılıyorsa 7 günde bir

-Pansuman kirlenmış,ıslanmış ya da

bütünlüğü bozulmuşsa hemen değiştirilmelidir.

-Serum setleri 72-

96 saat sonra

-Lipid solüsyonu setleri 24 saat içinde değiştirilmelidir.

-Lipid emülsiyonları 24 saat içinde bitirilmelidir.

-Diğer solüsyonlar için öneri yoktur.

İnfüzyon Setleri ve Değiştirilmesi:

  • Damar yolu sürekli açık tutulmayan ve sadece günün belirli zamanlarında infüzyonla parenteral ilaç verilen hastalarda (örneğin günde iki,üç,dört,beş kez ‘’minibag’’ içinde hazırlanarak verilen antibiyotikler) her seferinde yeni set hazırlanmalıdı
  • Bir kez verilen set ağzı kapatılarak ,bir sonraki kullanıma kadar bekletilmemelidir.
  • Sadece dextroz-aminoasit içeren setler 72-96 saatte bir, propofol içeren setler 6-12 saatte bir,kan-kan ürünleri ve lipit emülsüyonları(glukoz,amimoasitlerle kombine verilen üçlü solüsyonlar veya tek başına içeren lipit solüsyonları)infüzyonun başlamasını takiben 24 saat içerisinde değiştirlmelidir.
  • Lipit kombinasyonlu solüsyonların infüzyonları 24 saatte ,sadece lipit içerenlerin 12 saatte,kan ve kan ürünlerinin 4 saatte tamamlanmalıdır.

İntravenöz İlaç Uygulamarı /Puşe İşlemleri:

  • Sadece damar içerisine direkt olarak verilmesi sakıncalı olmayan ilaçlar IV puşe
  • Antibiyotikler kesinlikle puşe olarak
  • IV olarak puşe edilecek ilaç tercihen ven valflerinden veya intraketler üzerindeki kapak yada stop cock kullanılarak Ven valfleri kullanılmadan önce %70 alkol ile temizlenmelidir.
  • Kullanılmayan bütün üçlü musluklar kapalı tutulmalıdır.
  • Paranteral solüsyonlar açılmadan önce son kullanma tarihi ve görüntüsü kontrol Sızdırdığı ,bulanıklık fark edilen solüsyonlar kullanılmamalıdır.
  • Paranteral solüsyon hazırlığına başlanılmadan önce “El Hijyeni Talimatına” uygun el hijyeni sağlanmalıdır.
  • Mümkün olduğunca tek dozluk ampul ve flakonlar tercih Tek dozluk kullanılan ampul ve flakonlar içinde kalan solüsyonlar birbirine eklenerek tekrar kullanılmak üzere saklanılmamalıdır.
  • Multidoz flakon kullanımında üreticinin uygun gördüğü saklama koşularına uyulmalıdıKullanım öncesinde multidoz flakonun girişi %70’lik alkol ile temizlenmelidir.Mutlaka steril iğne ile girilmeli ve dokunmaktan kaçınılmalıdır.Sterilitesi bozulan veya şüphlenilen multidoz flokon kullanılmamalıdır.

Santral Venöz Kataterler:

  • Kateter yeri seçiminde mekanik ve infeksiyöz komplikasyon riski dikkate alınmalıdır (juguler veya femoral bölge yerine subklavian bölge tercih edilmelidir, subklavian kateter yerine periferik kateter tercih edilmelidir).
  • Hasta bakımı için gerekli olan en az sayıda port ve lümene sahip SVK’ler kullanılmalı
  • Hemodiyaliz kataterleri acil durum dışında hemodiyaliz işlemleri haricinde kullanılmamalıdır.
  • Santral kateter pansumanlarında gazlı bez kullanılıyorsa en geç 2 günde bir, şeffaf örtü kullanılıyorsa en geç 7 günde bir pansuman değiştirilmelidir.
  • ızarıklık, ısı  artışı,  ağrı,  eksuda)  varsa  kateter  hemen çıkarılmalıdır.
  • Kateter ileri ve geri hareket ettirilmemeli, kateteri yıkama amacıyla serum fizyolojik kullanılmalı, kateterin tıkanmaması için 100 ml serum fizyolojik içine 1 ml heparin eklenerek 10 ml puşe yapılmalıdır.
  • Çok lümenli SVK kullanımında lümenin biri parenteral beslenme solüsyonuna ayrılmadır.
  • Kateterizasyon endikasyonu ortadan kalktığında kateter en kısa zamanda sonlandırılmalıdır.
  • Enfeksiyon şüphesi ile çıkarılan kateterin hem distal ucundan hem de deri giriş bölgesinden 3-5 cm ‘lik bir parça kesilerek steril bir petri kabına koyularak laboratuvara gö

Periferik Arterial Kataterler ve Monitorizasyonu:

  • Tek kullanımlık transducerler tekrar kullanılabilir olanlara tercik
  • Tranducerler 96 saatte bir değiştirilmelidir.Sistemin diğer bileşenleri de transducer ile birlikte değiştirilmelidir.
  • Basınçlı monitorizasyon işlemi ile ilgili maniplasyon ve işlem sayısı minimuma
  • Basınçlı monitorizasyonun açıklığının devamını sağlamak için kapalı sürekli yıkama sistemi kullanılmalıdır.

Kan Kültürü Alınması:

  • Kan kültürü örneği almak için en uygun zaman, üşüme ve titremelerin başladığı, ateşin ortaya çıkmasından önceki 30-60 dakikalık dönemdir. Pratikte en uygunu ise ateş çıkmaya başladığında vakit kaybetmeksizin alınmasıdır.
  • SVK ‘e bağlı KDE’ndan şüphelenilen hastada; periferik venden ve santral kateterden olmak üzere eş zamanlı en az iki kan kültürü alınmalıdıLabaratuvar kağıdı üzerine kültür alınan bölge belirtilmelidir.
  • Hemokültür kanı, damar içi kateterlerden alınmamalıdır. Ancak damar içi katetere bağlı bakteriyemi düşünülen olgularda hem damar içi kateterden hem de periferik kullanılmamış bir venden kan kültürü alınmalıdır.
  • Kullanılacak vene daha önceden girişim yapılmış olmamalıdır.
  • Kan, vene bir girişte alınmalıdır. Bir girişte alınamamışsa ve tekrar vene girilecekse, yeni bir enjektör, yeni bir eldiven ile yeni bir venden alınmalıdır.
  • Kan alınacak ortamda hava cereyanı olmamalıdır.
  • Kan kültür şişesinin lastik tıkacı %70’lik etil veya izopropil alkol ile silinmeli ve bir dakika beklenilmelidir.
  • Kan alınacak bölge mümkünse, önce sabunlu su ile Daha sonra merkezden çevreye doğru 5-6 cm çapında bir alan %10’luk povidon-iyodin solüsyonu ile silinmeli ve solüsyonun tamamen kuruması (1-3 dakika) beklenmelidir.
  • Steril eldiven giyilmemiş ise; turnike bağlarken veya damarı palpe etmek için silinen bölgeye dokunulmamalıdır.
  • Kanı aldıktan sonra iyotu uzaklaştırmak için cilt alkol ile
  • Bir bakteriyemi epizodunda iki ya da üç kan kültürü alınmalıdır.
  • Kan, laboratuvara hemen ulaştırılamayacaksa buzdolabında değil; etüv varsa etüvde, yoksa oda ısısında
  • Oda ısısında en fazla 2 saat
  • Kan kültürü için yetişkinlerden ortalama 10-20 cc kan alınmalıdır. Çocuklarda hastanın yaşına bağlı olarak her şişe için 5cc alınabilir.
  • Kan kültürü, antibiyotik veya kemoterapötik madde verilmeden önce alınmalıdır. Ancak, hasta antibiyotik tedavisi alıyorsa, , bir sonraki dozdan hemen önce alınmalıdır. Laboratuvara hangi antibiyotiği almakta olduğu da
  • Kan kültürleri aynı venden alınacaksa 30 dakika aralıklarla alınmalıdır. Farklı venlerden aynı anda alınabilir.
59 Total 1 Gün

Bu yazıyı beğendiniz mi?

/ 5.

As you found this post useful...

Follow us on social media!

We are sorry that this post was not useful for you!

Let us improve this post!

Posted in HASTANE ENFEKSİYONLARI KONTROL KOMİTESİ
Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,