HİPERTİROİDİ

image_pdfimage_print

Graves Hastalığı; Tiroid bezinin fazla çalışması; Over aktif Tiroid;

Hipertiroidi tiroid bezinin fazla çalışması ve fazla hormon salgılaması sonucu ortaya çıkan tablodur. Tiroid bezi kelebek şeklinde ve boyun ön tarafında yer alan bir organdır ve Tiroid hormonları salgılar. Tiroid hormonları yani T3 ve T4 hormonu metabolizmayı kontrol eden en önemli hormonlardır.
Tiroid hormonları:

  •  Kilonuz,
  •  Günde kaç kalori yaktığınız,
  •  Kendinizi nasıl hissettiğiniz,
  •  Vücut ısınız,
  •  Ruh haliniz,
  •  Kalp, mide, bağırdak ve sinir sisteminizin çalışmasını doğrudan etkiler.
  •  Tiroid hormonunun fazla çalışması kalbin hem hızlı hem daha güçlü atmasına, çarpıntıya neden olur.

Hipertiroidi neden olur?

Tiroid hormonlarının artması birçok sebebe bağlı olabilir:

  •  Tiroid hormonunun artmasına neden olan hastalıkların başında Graves hastalığı gelir. Graves hastalığı: vücudun kendi Tiroid bezine karşı savaş açması ve yaptığı antikorların hormon salgılatmasına bağlıdır.
  •  Tiroid nodülleri:
    •  Toksik nodüler guatr: tiroidin bir bölgesinde aşırı çalışan ve hormon üreten nodül olması ( buna sıcak nodül denir ve sıcak nodüller kanserleşebilir),
    •  Toksik multinodüler guatr: Tiroid bezinin içi yüzlerce küçük hormon üreten nodülle doludur.
  •  Tiroid iltihapları:
    •  Otoimmün tiroidit: vücudun Tiroid bezine savaş açması sonucu ortaya çıkan Tiroid iltihabıdır ilk başta hipertiroidi olur daha sonra Tiroid hormonları azalır ve hipotiroidi olur.
    •  Subakut tiroidit: Tiroid bezinin iltihabıdır, ileride hormon azlığına ve hipotiroidiye neden olur.
  •  Fazla tiroid ilacı kullanmak,
  •  Tiroid hormonu salgılatan tümörler,
  •  İyot içeren ilaçlar, maddeler içmek hipertiroidi ye neden olur.

Hipertiroidi kimlerde görülür?

Hipertiroidi her yaşta ve her cinste ortaya çıkabilir. Özellikle çocuk yaşta büyüme gelişme ve zeka gelişmesini çok etkiler, okul başarısını bozan en önemli sebeplerdendir. Ruh sağlığını çok etkilediğinden, birçok psikolojik problemin altından tiroid hastalıkları çıkar. Çocuk yaştan itibaren tiroid hormonlarına bakılmalıdır.

Aşağıdaki faktörler hipertiroidi görülme şansını arttırır:

  •  Boyun bölgesine röntgen ışınları almak,
  •  Cins: hipertiroidi kadınlarda daha sık görülür, 8 kadından birinde görülür,
  •  Yaş: hipertiroidi en sık 20-40 yaşları arasında görülür,
  •  Hamilelik: doğum sonrası hipertiroidi ve daha sonra hipotiroidi atakları sık görülür,
  •  Ailede tiroid hastalıkları ve Graves hastalığı olması riski arttırır,
  •  Bazı viral enfeksiyonlar,
  •  Sigara içmek,

Hipertiroidi ne şikayetlere sebep olur?

Hipertiroidi şikayetleri yavaş yavaş ve zaman içinde geliştiğinden kolay fark edilmez. Şikayetler genellikle stres, iş sıkıntısı, ailevi sebepler vb. durumlara bağlanır. Teşhis genellikle başka nedenlerle yapılan araştırmalarda ortaya çıkar. Tiroid hormonlarının artmasına bağlı olarak en sık görülen şikayetler şunlardır:

  •  Açıklanamayan kilo kaybı, yada tam tersine aşırı iştah ve kilo alma,
  •  Çarpıntı,
  •  Sık tuvalete çıkma, bazen ishal şeklinde olabilir,
  •  Huzursuzluk,
  •  Titreme,
  •  Aşırı yorgunluk ve gün içinde çabuk yorulma, uyuklama,
  •  Yorgun kalkma,
  •  Cinsel istekte artma yada azalma,
  •  Kaslarda zayıflık ve erime, özellikle yaşlılarda çok olur,
  •  Sıcağa tahammülsüzlük,
  •  Aşırı terleme,
  •  Tiroid bezinde büyüme (Guatr)
  •  Aşırı sinirlilik yada çabuk sinirlenme, kavgacı ruh hali, geçimsizlik,
  •  Çocuklarda konsantrasyon bozukluğu, dikkat dağınıklığı, huzursuzluk, geçimsizlik sık görülür,
  •  Bacaklarda kızarıklık şişlik,
  •  Nefes darlığı,
  •  Adet düzensizliği,
  •  Göz şikayetleri ( Oftalmopleji):
    •  Egzoftalmi: Gözlerde öne doğru çıkma, tek yada her iki gözde birden olabilir, sigara içenlerde daha sık görülür,
    •  Göz kuruluğu,
    •  Gözlerde kızarıklık ( sıklıkla başka sebeplere bağlanır ),
    •  Çift görme,
  •  Yaşlılarda kalp yetmezliği, aritmi sık görülen şikayetlerdir.

Hipertiroidi tanısı nasıl konur?

Şikayetleriniz ve muayene bulguları hipertiroidi tanısı koymakta yardımcıdır, Muayenede :

  •  Tiroid bezinin büyük olması (Guatr),
  •  Tiroid bezi içinde nodül olması,
  •  Hızlı nabız,
  •  Derinin sıcak ve nemli olması,
  •  Gözlerde büyüme ( egzoftalmi yada oftalmopleji),
  •  Reflekslerde aşırı canlılık,
  •  Kol ve bacaklarda güç kaybı,
  •  Bacaklarda kızarıklık ve ödem,

hipertiroidi bulgularıdır ancak kesin tanı laboratuar testleri ile konur.

Laboratuar testleri:

Hipertiroidi düşünülen hastadan aşağıdaki kan testleri istenir:

  •  TSH
  •  T3, T4, Free T3, Free T4,
  •  TSH reseptör antikorları ( TRAb)
  •  Anti Tiroid antikorları
    •  Anti TPO
    •  Anti TG
  • Tiroid sintigrafisi ve Tiroid ultrasonu : Graves ve diğer sebepleri birbirinden ayırmak için, nodülleri tespit için kullanılır.

Hipertiroidi tedavisi:

Hipertiroidi tedavisi sebebe yöneliktir. Tedavide anti tiroid ilaçlar ile tiroid bezinin fazla çalışması durdurulmaya çalışılır. Bu konuda en sık kullanılan ilaçlar propiltiouracil ve metimazol dür. Tüm bu ilaçlar karaciğere zarar verebilir, döküntü, ateş ve eklem ağrıları yapabilir, kan hücrelerinin yapımını bozabilir. Ancak birçok hipertiroidi vakasında iyileşme sağlar ve hastalığın durdurulmasında başarıyla kullanılırlar.
Ayrıca kalp çarpıntıları,aritmi şikayetlerini azaltmak için betablokör ilaçlar kullanılır.

Radyoaktif iyot tedavisi:
Birçok hipertiroidi vakasında başarıyla kullanılan bir tedavi yöntemidir. Büyük oranda kalıcı düzelme sağlar. Toksik nodüler guatr için en uygun tedavidir. Radyoaktif iyot ağız yoluyla içirilir. İçindeki radyoaktif iyot Tiroid dokusunda birikerek dokuyu susturur. Dokunun büyük kısmını harap ederek yok olmasına neden olur. Radyoaktif iyot günler içinde idrarla atılır ve radyoaktivitesini kaybederek zararsız hale gelir. Bu tedavi süresince hasta bir odada yalnız kalmak zorundadır. Radyoaktif iyot tedavisinden sonra hastalar dışarıdan Tiroid hormonu alırlar.

Cerrahi tedavi:
Fazla hormon yapılmasını durdurmak amacıyla Tiroid bezinin cerrahi olarak çıkartılmasıdır. İlaç ve diğer tedavi yöntemleri fayda etmez ise seçilen tedavi yoludur. Paratiroid bezi ( kalsiyum metabolizmasına bakan hormon ) ve ses tellerinin de kesilmesi tehlikesi vardır. Cerrahi olarak tam çıkaramamak riski vardır.

Hipertiroidi hastalarında gözleri koruma:
Eğer hipertiroidi hastalığı ile birlikte göz problemleriniz de var ise mutlaka gözlerinizi koruyunuz:

  •  Uyku öncesi göz koruyucu krem,
  •  Gün içinde yapay göz damlası,
  •  Mutlaka kaliteli UVA+B güneş gözlüğü kullanın.

Eğer hipertiroidi ile ilgili herhangi bir şikayetiniz var ise mutlaka basit bir kan testi ile tarama yaptırın.
Özellikle çocuklarda büyüme gelişme ve okul başarısını çok etkilediğinden çocuklara sıklıkla Tiroid ölçümü yapılmalıdır. Tiroid hastalıklarından korunmanın özel bir yolu yoktur.

Referanslar:
1. The American Thyroid Association
http://www.thyroid.org/
2. National Graves Disease Foundation
http://www.ngdf.org/
3. Health Canada
http://www.hc-sc.gc.ca/index_e.html/
4. Thyroid Foundation of Canada
http://www.thyroid.ca/
5. American Association of Clinical Endocrinologists. Medical guidelines for clinical practice for the evaluation and treatment of hyperthyroidism and hypothyroidism. Endocrine Practice . 2002;8:457-469.
6. American Association of Clinical Endocrinologists website. at: http://www.aace.com/ .
7. Graves disease. EBSCO DynaMed website.: http://www.ebscohost.com/dynamed/what.php . Updated June 2008.
8. Reducing your risk of hyperthyroidism. EBSCO Health Library website. http://www.ebscohost.com/thisTopic.php?marketID=15topicID=81 . Updated May 2007.
9. Shomon M. Frequently asked questions on Graves disease & hyperthyroidism. Thyroid-Info website. http://www.thyroid-info.com/articles/hyperthyroidism-faq.htm . Updated July 2008.
10. Subclinical hyperthyroidism. N Engl J Med . 2001;345:512-516.
11. Van Geest RJ, Sa sim IV, Koppeschaar HP, et al. Methylprednisolone pulse therapy for patients with moderately severe Graves orbitopathy: a prospective, randomized, placebo-controlled study. Eur J Endocrinol. 2008;148:229-237.
12. Weetman AP. Graves disease. N Engl J Med. 2000;343:1236-1248.
13. Woeber K. Update on the management of hyperthyroidism and hypothyroidism. Arch Intern Med . 2000;160:1067-1071.
14. 1/30/2009 DynaMeds Systematic Literature Surveillance http://www.ebscohost.com/dynamed/what.php : Nyirenda MJ, Taylor PN, Stoddart M, Beckett GJ, Toft AD. Thyroid-stimulating hormone-receptor antibody and thyroid hormone concentrations in smokers vs nonsmokers with Graves disease treated with carbimazole. JAMA. 2009;301:162-164.
15. 7/6/2009 DynaMeds Systematic Literature Surveillance http://www.ebscohost.com/dynamed/what.php

926 Total 1 Gün

Bu yazıyı beğendiniz mi?

/ 5.

As you found this post useful...

Follow us on social media!

We are sorry that this post was not useful for you!

Let us improve this post!

Posted in HASTALIKLAR
Tags: , , , , , , , , , , ,