HEPATİT A

image_pdfimage_print

 Sarılık; Bulaşıcı Sarılık;

Sarılık karaciğerin iltihabıdır birçok sebebe bağlı olabilir en sık görülen virüsler ile meydana gelen sarılıklar dır. Hepatit A virüsler ile meydana gelen en sık sarılık türüdür.  Karaciğer vücudun en büyük organıdır. Birçok metabolik olay karaciğerde gerçekleşir. Karaciğer bu işlemler sonrasında oluşan atıkları safra ile bağırsağa atar. Hepatitler sırasında bazen safra atılamaz, kanda birikir ve ciltte sarılık ortaya çıkar. Hepatit A virüsü gıdalar ile bulaşır.

Hepatit A nasıl bulaşır?

Hastalık dışkı ile yayılır. Dışkıdaki virüs kanalizasyon sistemi ve temizliğin yetersiz olduğu yerlerde su ve gıdalara bulaşarak salgınlara yol açar. Virüs sularda 4 hafta boyunca canlı kalır, deniz suyunda ölmez, balık ve kabuklu deniz canlılarında uzun süre canlı kalır. Hastalar hastalık başlamadan 2 hafta ve hastalık geçtikten sonra 1 hafta boyunca dışkı ile virüs çıkartmaya devam ederler. Hastalık en çok:

  •  Hepatit A bulaşmış gıda ve içeceklerin yenmesi ile,
  •  Hepatit A bulaşmış sular ile temas etmekle,
  •  Hepatit A bulaşmış gıdaların yeterince pişirilmemesi nedeniyle,
  •  Kanalizasyonun denize boşaldığı yerlerde balık ve midye gibi deniz ürünlerinin yenmesi ile bulaşır.

 Hepatit A en sık kimlerde görülür?

Hepatit A insan dışkısı ile yayılır. Kanalizasyon sistemi, hijyen ve temizliğin  uygun olmadığı her ortamda salgınlara neden olur. Yuva ve kreşlerde çocukların yakın teması bulaşma ve salgınlara yol açar. Ülkemizde batı kesimlerde insanların % 40 ında doğuda ise % 90 ına hastalık geçirilmiştir. Hastalık en sık:

  •  Altyapı ve kanalizasyon sistemi bozuk yerlerde yaşayanlarda,
  •  Hasta kişi ile yakın teması olanlarda ( yuva arkadaşı, oyun arkadaşı, eşi, çocuğu vb.),
  •  Hasta kişi ile ortak ev eşyasını yıkamadan kulandan kişilerde (kaşık, çatal yıkanmadan kullanılırsa),
  •  Hasta kişi ile cinsel teması olanlarda,
  •  Hepatit A nın sık görüldüğü sanitasyon ve kanalizasyon sisteminin bozuk olduğu şehir ve ülkelere seyahat edenlerde,
  •  Tuvalet eğitimi almamış çocuk yuvaları ve kreşlerde hastalık daha sık görülür.

Hepatit A belirtileri nelerdir?

Hastalık virüs bulaştıktan 2 ila 6 hafta sonra ortaya çıkar, Hepatit A genellikle gribal şikayetler ile seyreder. Nadiren sarılık şikayetleri ortaya çıkar. Özellikle küçük yaşlarda hastalık çok hafif seyreder, yaş ilerledikçe  hastalığın seyri de ağırlaşır. Hepatit A her zaman akut enfeksiyon şeklinde ortaya çıkar, hiçbir zaman kronikleşmez, hepatit taşıyıcısı olunmaz. Hepati A  genellikle bir ayda şifa ile iyileşir, nadiren fulminan hepatit denen şekilde ve çok ağır seyrederek ölüme yol açar. Hepatit hamilelikte bebeğe bulaşmaz.  Hepatit A hastalığı sırasında sarılık çok ender olarak görülür hastalık genellikle grip şikayetleri ile geçip gider. En sık görülen belirtiler şunlardır:

  •  Halsizlik,
  •  İştahsızlık,
  •  Ateş,
  •  Bulantı,
  •  Karın ağrısı,
  •  Sarılık,
  •  İdrarda koyuluk,
  •  Dışkı renginde açılma,
  •  Kaşıntı, döküntü,
  •  Kas ağrıları en sık görülen şikayetlerdir.

Hepatit A nasıl teşhis edilir?

Hepatit A laboratuar testleri ile kolayca teşhis edilir. Hastanın şikayetleri ve muayene bulguları teşhise yardımcı olur. Hepatit A hastalığında hastaların çoğunluğunda grip şikayetleri dışında şikayet olmadığı unutulmamalıdır.

Hepatit A düşünülen hastadan aşağıdaki testler istenir:

  •  Anti HAV IgM,
  •  Anti HAV IgG,
  •  Kan sayımı,
  •  Karaciğer enzimleri
    •  SGOT ( ALT),
    •  SGPT (AST),
    •  Gamma GT,
    •  Laktat Dehidrogenaz LDH,
    •  Alkali Fosfataz ALP,
  •  CRP, • Sedimantasyon,
  •  Bilirübin,
  •  Kanama ve pıhtılaşma zamanı,
  •  Amonyak bakılmalıdır.

Hepatit A tedavisi:

Hepatit A için spesifik bir tedavi yoktur. Virüsü öldürerek hastalığı tedavi eden bir ilaç yoktur. Tedavi vücudun desteklenmesi ve virüsü yenmesi için gerekli takviyenin yapılmasıdır.

Hepatit A tedavisinde amaç:
  •  Hastanın istirahate alınması, yatarak istirahati,
  •  Hastalığın yayılmasına engel olmak,
  •  Virüsün daha fazla karaciğer harabiyeti yapmasını durdurmak amacıyla karaciğeri yoran ilaç, sigara ve alkolden uzak durmak.

Hastalık genellikle bir ay içinde kendi kendine düzelir. Hastaların % 15 inde iyileştikten sonra 9 ay içinde tekrar hepatit şikayetleri ortaya çıkabilir, bu hastalığın ikinci kez geçirilmesi değildir. Hepatit A iz bırakmadan iyileşir, kronikleşmez, bağışıklık bırakır tekrar hepatit A geçirilmez. Hepatit A dan korunma Hepatit A dan korunmanın en önemli yolu aşı olmaktır. Hepatit A gıdalar ve sular yoluyla bulaşır.

Temizlik kurallarına uymak hastalıktan korunmada önemlidir:
  •  El yıkama alışkanlığını küçük yaşta edinmek,
  •  Yemek öncesi ve sonrası el yıkamak,
  •  Mutfakta heijyeni ve sanitasyon kurallarına uymak,
  •  Gıdaları düzgün ve gerektiği şekilde pişirmek,
  •  Suları kaynatmadan kullanmamak,
  •  Hepatit A hastası nın ortak eşyalarını ayırmak ve uygun şekilde temizlemek,
  •  Salgın olan yerlerde kapalı şişe su kullanmak,
  •  Buz kullanmamak,
  •  Gıdaları pişirmeden yememek,
  •  Meyveleri soymak, Hepatit A dan korunmak için dikkat edilmesi gereken kurallardır.

Hepatit A aşısı ve gamma globülin

Hepatit A aşısı bir yıl arayla iki doz halinde yapılır. Son derece koruyucu bir aşıdır ve 20 yıl bağışıklık sağlar. İmmün globülin hazır antikorlar ile hepatit A ya karşı geçici direnç sağlar. İmmün globülin hepatit A ya karşı ancak 1 – 3 ay korur. İmmün globülin hepatit A bulaştığı düşünülen durumdan itibaren iki hafta içinde verilmelidir. Hepatit A aşısı inaktif aşıdır. Aşı hastalık yapamaz.  Aşı yapıldıktan 4 hafta sonra korumaya başlar. İki doz hepatit A aşısı 20 yıl boyunca korunma sağlar. Aşı salgın veya hepatit A ile temas halinde iki hafta içinde yapılırsa koruyucudur.

Hepatit A aşısı kimlere yapılır?

  •  12 aylıktan itibaren herkese yapılabilir,
  •  Hepatit A nın sık görüldüğü ülkelere seyahat edenlere,
  •  Kronik karaciğer hastası olanlara,
  •  Kreş, yuva ana okulu ve bu gibi yerlerde çalışan personele hepatit A aşısı yapılmalıdır.

 

Referanslar:

1. American Liver Foundation http://www.liverfoundation.org/

2. Hepatitis Foundation International http://www.hepfi.org/

3. Canadian Institute for Health Information http://www.cihi.ca/cihiweb/

4. Canadian Liver Foundation http://www.liver.ca/

5. Baker CJ, Pickerling LK, Chilton L, et al; Advisory Committee on Immunization Practices. Recommended adult immunization schedule: United States, 2011. Ann Intern Med . 1 Feb 2011. 154(3):168-173.

6. Centers for Disease Control and Prevention. Recommended immunization schedules for persons aged 0-18 years —United States, 2011. MMWR 2011;60(5).

7. Centers for Disease Control and Prevention. Sexually Transmitted Diseases Treatment Guidelines, 2010. MMWR 2010;59(No. RR-12):1-110.

8. Hepatitis A: questions and answers. Immunization Action Coalition website. Available at: http://www.vaccineinformation.org/hepa/qandavax.asp . Updated May 2008. Accessed January 21, 2009.

9. Hepatitis Foundation International website. Available at: http://www.hepfi.org .

10. The Merck Manual of Medical Information . Simon and Schuster, Inc.; 2000.

11. National Digestive Diseases Information Clearinghouse website. Available at: http://digestive.niddk.nih.gov/ .

12. 9/25/2009 DynaMeds Systematic Literature Surveillance http://www.ebscohost.com/dynamed/what.php : Updated recommendations from the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP) for use of hepatitis A vaccine in close contacts of newly arriving international adoptees. MMWR Morb Mortal Wkly Rep . 2009;58:1006

404 Total 1 Gün

Bu yazıyı beğendiniz mi?

/ 5.

As you found this post useful...

Follow us on social media!

We are sorry that this post was not useful for you!

Let us improve this post!

Posted in HASTALIKLAR
Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,