Çin’de Yeni Coronavirüs Tehlikesi

image_pdfimage_print

YENİ BİR VİRÜS

Çin’in Wuhan şehrinde 2019 aralık ayına başlayan yeni bir koronavirüsün (2019-nCoV) neden olduğu, solunum hastalığı salgını var. Yeni Koronavirus ilk defa 29 Aralık 2019’da Çin’in Wuhan şehrindeki deniz ürünleri ve canlı hayvan satan bir markette çalışan 4 kişide ve aynı günlerde bu marketi ziyaret eden çok sayıda kişide akciğer infeksiyonu (pnömoni) bulgularının tespit edildiğinin açıklanmasıyla gündeme gelmiştir. Hastalardan alınan örneklerin incelenmesi sonucunda 7 Ocak’ta, hastalığa neden olan virusun SARS (2002) ve MERS (2012) gibi Koronavirus ailesinden olduğu anlaşılmış ve virusa Yeni Koronavirus 2019 (2019-nCoV) adı verilmiştir. 2019-nCoV genomunun SARS Koronavirusuyla %70 benzerlik gösterdiği bildirilmiştir. Virüsün insanlar arasında ne kadar kolay yayıldığı tam olarak belli olmasa da, kişiden kişiye yayılma meydana gelmektedir. Çin’in diğer bölgelerinde Wuhan’dan seyahat eden insanlar arasında da vakalar görülmüş.

Şu anki durum nedir?

Yeni bir koronavirüs, (2019-nCoV) Çin’in Hubei Eyaleti, Wuhan şehrinde bir solunum yolu hastalığı salgınına neden oluyor. Bu salgın, Aralık 2019’un başında başladı ve yayılmaya devam ediyor. Çinli sağlık yetkilileri Wuhan şehrinde yüzlerce vaka bildirdiler ve bu vakalar içinde ölen hastalar  da oldu. CDC ve WHO gibi önde gelen sağlık kuruluşları Wuhan’a zorunlu olmayan seyahatlerden kaçınmasını öneriyor. Wuhan’dan Çin ve Amerika Birleşik Devletleri de dahil olmak üzere dünyanın diğer bölgelerine giden insanlarda da vakalar tespit edilmiştir. Bu virüsün şu anda insanlar arasında ne kadar kolay yayıldığı belirsiz olsa da, kişiden kişiye yayılma olması durumu daha da tehlikeli hale getirmektedir. Yeni koronavirüs salgınının en önemli belirtisi YÜKSEK ATEŞ, ÖKSÜRÜ VE NEFEZ DARLIĞI dır.

Koronavirüsler geniş bir virüs ailesidir. İnsanlarıda genellikle soğuk algınlığı gibi hafif solunum yolu hastalıklarına neden olduğu bilinen birkaç koronavirüs var. Bununla birlikte, önceden tanımlanmış en az iki koronavirüs insanlarda çok ciddi hastalığa neden olmuştur – birincisi yine Çinde başlayan ve dünyaya yayılan ciddi akut solunum sendromu (SARS)  diğeri ise Orta Doğu solunum sendromu (MERS) koronavirüsü dür. Koronaviruslar insanlar arasında hastalık yapabilen, bazı hayvan türlerinde (kedi, deve, yarasa) tespit edilebilen geniş bir virus ailesidir. Hayvanlar arasında dolaşan Koronaviruslar zaman içinde değişim göstererek insana bulaşma yeteneği kazanabilirler ve böylelikle insan olguları görülmeye başlar. Ancak bu virusların insanlar açısından tehdit oluşturması, insandan insana bulaşma yeteneği kazanmalarından sonra söz konusu olur. 2019-nCoV, Wuhan şehrinde canlı hayvan marketini ziyaret edenlerde ortaya çıkmış, insandan insana bulaşma yeteneği de kazanmış olan bir virustur.

Hastalığın belirtileri nelerdir?

Hastalık, 2-14 gün süren bir kuluçka süresinden sonra aniden başlayan yüksek ateş (39 derece), öksürük ve nefes darlığı ile karakterlidir. Bazı hastalarda boğaz ağrısı ve burun akıntısının da olduğu görülmüştür. Hastalık genellikle orta-ağır bir klinik seyir göstermektedir. Ağır hastalanan ve ölen kişilerin büyük kısmı ileri yaştaki (>65y), altta yatan hastalıkları (akciğer hastalıkları, organ yetmezlikleri, kanser, diyabet, bağışıklık baskılayan hastalıklar) olan kişilerden oluşmaktadır. Genç sağlıklı erişkinlerde hastalık nispeten hafif seyretmektedir

Hastalık nasıl bulaşır?

Yeni Koronavirusun, diğer Koronaviruslar gibi solunum salgıları ile bulaştığı düşünülmektedir. Hasta kişilerden öksürük, hapşırık, gülme, konuşma sırasında çevreye saçılan virus içeren solunum salgısı damlacıkları, sağlam kişilerin mukozalarına temas ederek bu kişilerin hastalanmasına neden olur. Hastalığın bu şekilde insandan insana bulaşması için yakın temas (1 metreden yakın) gereklidir. Bugüne kadar 16 sağlık çalışanının hastalarla temas sonucunda hastalandığı, hayvan marketini hiç ziyaret etmeyen kişilerde de hastalık geliştiği gösterilmiştir. Bu bulgular 2019-nCoV’nin insandan insana bulaşabildiğinin göstergesidir. Ancak halen bulaştırıcılığın ne ölçüde olduğu bilinmemektedir. Salgının nasıl seyredeceğini belirleyen en önemli faktör virusun insandan insana ne kadar kolay bulaşabildiği ve gerekli önlemlerin ne kadar başarıyla alınacağıdır.

Bugünkü bilgiler ışığında 2019-nCoV’nin gıdalarla (et, süt, yumurta vb) bulaşmadığı söylenebilir.

Hastalığın tedavisi var mıdır?

Bugün için Koronaviruslara etkili olduğu gösterilmiş ilaç yoktur. Bu nedenle hastalara şikayetlerini azaltacak ve varsa bozulan organ fonksiyonlarını destekleyecek tedaviler verilmektedir.  Ülkemizde son 14 gün içinde Çin’e bizzat seyahat etmiş olan veya seyahat etmiş biriyle yakın teması olan kişiler, ateş, öksürük, solunum sıkıntısı gibi belirtileri olursa mutlaka en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalıdırlar.

Korumak için ne yapabilir?

CDC, ve WHO  Wuhan, Çin’e zorunlu olmayan seyahatlerden kaçınmayı öneriyor. Çinli yetkililer, Wuhan’ın içinde ve dışında otobüs, metro, tren ve havaalanı dahil olmak üzere ulaşımı kapattılar.

Çin’e seyahat edenler:

Hasta insanlarla temastan kaçının. Hayvanlardan (canlı veya ölü), hayvan pazarlarından ve buralardan (pişmemiş et gibi) gelen ürünlerden kaçının. Ellerinizi en az 20 saniye boyunca sabun ve suyla yıkayın. Sabun ve su yoksa, alkol bazlı bir el dezenfektanı kullanın.

Son 14 gün içinde Çin’e seyahat ettiyseniz yada çin den gelen biri ile yakın temasınız olduysa yada çin den gelen gıda maddesi tükettiyseniz ve ateş, öksürük veya nefes almada zorluk çekiyorsanız, derhal bir sağlık kuruluşuna başvurun, tıbbi destek alın.  Başkalarıyla temastan kaçının.

Klinik Bilgiler:

Sağlık hizmeti sunucuları, ateş ve solunum semptomları olan hastalar için ayrıntılı bir seyahat geçmişi edinmelidir. Semptomları 1 Aralık 2019’da veya sonrasında Wuhan’da olan ve ayrıldıktan sonraki 2 hafta içinde hastalık belirtileri başlayan hastalar için 2019 yeni koronavirüsü düşünmek gerekir.

2019-nCoV virüsün her ne kadar bulaşma yolları henüz kesin olarak belirlenmemiş olsa da, CDC araştırılan hastalarla etkileşim için temkinli bir yaklaşım önermektedir. Hastaların herhangi bir şüphe karşısında maske takması istenmelidir, personel standart önlemler, temas önlemleri ve solunum önlemleri kullanmalıdır.

İnsan Koronavirüs Tipleri

koronavirüsler yüzeylerindeki taç benzeri sivri uçları nedeni ile bu ismi almışlardır ( corona = taç)  Alfa, beta, gama ve delta olarak dört ana koronavirüs alt grubu vardır.  İnsan koronavirüsleri ilk olarak 1960’ların ortalarında tanımlanmışlardır.  İnsanları enfekte edebilen yedi koronavirüs şunlardır:

Ortak insan koronavirüsleri

  • 229E (alfa koronavirüs),
  • NL63 (alfa koronavirüs),
  • OC43 (beta koronavirüs),
  • HKU1 (beta koronavirüs),

Diğer insan koronavirüsleri

MERS-CoV (Ortadoğu Solunum Sendromuna neden olan beta koronavirüs veya MERS)

SARS-CoV (ciddi akut solunum yolu sendromuna veya SARS’a neden olan beta koronavirüs)

2019 Yeni Coronavirüs (2019-nCoV)

Dünyadaki insanlar genellikle insan koronavirüsleri 229E, NL63, OC43 ve HKU1 ile enfekte olur ve hastalık hafif üst solunum yolu enfeksiyonu soğuk algınlığı şeklinde seyreder. Bazen hayvanları enfekte eden koronavirüsler gelişerek insanlara da bulaşabilir ve yeni bir insan koronavirüsü haline gelebilirler. Bunun son üç örneği 2019-nCoV, SARS-CoV ve MERS-CoV dur.

SARS- MERS dışı Corona virüsler genellikle

  • Dünyada yaygın olarak bulunurlar,
  • Kış ve ilk baharda ılıman iklimlerde enfeksiyon yaparlar,
  • Erken çocukluk döneminde daha sık görülürler,
  • Sıklıkla çocuklarda ÜSYE şikayetlerine, nadiren yaşlı ve immün yetmezliği olan hastalarda alt solunum yolu enfeksiyonuna yol açarlar,
  • Varsa altta yatan kronik solunum yolu hastalıklarının alevlenmesine yol açar,
  • Yakın temas, direk – indirek kontak ve havadan damlacık yoluyla bulaşırlar,
  • 2-5 günlük bir kuluçka dönemini takiben gribal şikâyetler ile karakterize hastalığa yol açarlar,
  • Şikayetler ve viral yük hastalığın bir iki gününden sonra düşer.
  • Sistemik enfeksiyona yol açmazlar.

2019 Yeni Korona virüs (2019-nCoV)

9 Ocak 2020’de Dünya Sağlık Örgütü, Çinli yetkililer tarafından yeni bir (yeni) Korona virüs tespit edildiğini bildirdi. Virüs, Çin’in Hubei Eyaleti, Wuhan Şehrinde bir solunum yolu enfeksiyonu- pnömoni salgını ile ilişkilidir.

SARS-CoV

Şiddetli akut solunum sendromu korona virüsü (SARS-CoV) ilk olarak Kasım 2002’de Çin’de tanınmıştır. 2002-2003 yıllarında 774 ölüm dahil 8.098 olası vaka ile dünya çapında bir salgına neden olmuştur. 2004’ten bu yana, dünyanın hiçbir yerinde bildirilen bilinen herhangi bir SARS-CoV enfeksiyonu vakası olmamıştır.

  • İlk kez Kasım 2002 de Çin de sporadik vakalar şeklinde görüldü,
  • Daha sonra 2002-2003 yılları arasında yine Çin de salgınlara yol açtı,
  • Hong Kong oteli salgının kaynak noktası olarak tespit edildi ve hastalık buradan diğer ülkelere yayıldı,
  • 1 yıl süren salgında 8098 SARS vakasından 774 ü ölümle sonuçlandı ( %10)

SARS EPİDEMİYOLOJİSİ

  • İnkübasyon süresi 2-10 gün ( ortalama 4 gün) ,
  • Damlacık yoluyla yayılıyor,
  • Solunum ile bulaşıyor,
  • Hastalığın 2. Haftası bulaşın en yoğun olduğu dönem,
  • Diğer Korona virüslere oranla daha bulaşıcı.

MERS-CoV

Orta Doğu Solunum Sendromu Korona virüs (MERS-CoV) ilk olarak 2012 yılında Suudi Arabistan’da bildirilmiştir. O zamandan beri sporadik vakalara ve küçük salgınlara neden oluyor. Bugüne kadarki tüm vakalar Arap Yarımadası’ndaki veya yakınındaki ülkelerle bağlantılıdır.

  • İlk kez 2012 ekim ayında tespit edildi,
  • Diğer insan korona virüslerinden farklı,
  • SARS dan farklı,
  • Daha çok yarasalarda enfeksiyon yapan korona virüslere benziyor.
  • İleri araştırmalar MERS –CoV virüsünün deve kaynaklı olduğunu,
  • Develerin rezervuar olduğunu ancak virüsün yaraşsa kökenli olduğunu ortaya koydu.
  • Bulaş yolu tam aydınlatılamadı,
  • Damlacık ya da gıda kaynaklı bulaşabileceği görülmüş,
  • İlk vakaların direk deve teması ile olduğu görülmüş.

MERS –CoV KLİNİĞİ

  • Değişik klinik bulgular verebilir,
  • Geniş spektrumda hastalık yapar,
    • %62 vakada ciddi solunum sistemi enfeksiyonu,
    • %5 vakada hafif semptomlar,
    • %21 vakada asemptomatik seyirli.
  • Erken vakalarda mortalite daha yüksekti, alt solunum yolu enfeksiyonu ve ateş daha ön plandaydı,
  • Daha sonraki vakalarda Mortalite azaldı,
  • ÜSYE semptomları daha fazla görüldü,
  • MERS- CoV, SARS ve diğer Korona virüsler için şu ana kadar etkili bir aşı ve efektif anti viral tedavi yok.

MERS CoV EPİDEMİYOLOJİSİ

  • Vakaların % 65 i erkek,
  • Ortalama yaş 49 ( 9 ay – 94 yaş) ,
  • İnkübasyon 2-14 gün,
  • İnfeksiyöz dönemi hakkında kesin bilgi yok ancak hastalık başlamadan önce enfekte olmadığı kabul ediliyor.
  • Vakaların %75 i sekonder:
    • Bunlarında çoğu sağlık çalışanı ( %19 ),
  • Birçok vaka semptomsuz veya subklinik seyirli,
    • Ev halkı ve sağlık çalışanları risk altında.
  • Toplam 614 vakada 181 ölüm ( %29)
  • Ağır vakalar Sudi Arabistan kaynaklı,
  • MERS- CoV virüsü SARS dan farklı olarak kolaylıkla ve sürekli olarak insanlar arasında yayılabilmektedir. Virüsün halen hayvan kökenli olduğu öne sürülmektedir. 2013 de tespit edilen küme vakalar kısıtlı ve devamlı olmayan bir ‘’insandan-insana’’ bulaşma yolunun olduğunu göstermiştir.
  • Olası vaka tanımı:
    • Akut ciddi solunum yetmezliği ve / veya akciğerde infiltrasyonları olan ve son 10 gün içerisinde vakaların görüldüğü ülkelere seyahat öyküsü olan hastalar.
  • Kesin vaka tanımı: olası vaka tanımına uyan olgulardan laboratuvar yöntemleri ile Korona virüs saptanan olgulardır.
  • Olası vaka tespit edilirse
    • Personel solunum ve temas izolasyonuna uygun olacak şekilde önlük, maske, gözlük ve eldiven kullanmalıdır.
  • Hastalar izolasyona alınmalıdır.
7 Total 1 Gün

Bu yazıyı beğendiniz mi?

/ 5.

As you found this post useful...

Follow us on social media!

We are sorry that this post was not useful for you!

Let us improve this post!

Posted in MEDİKAL
Tags: , , , , , , , , , , , , ,