BOĞAZ ENFEKSİYONU

image_pdfimage_print

Tonsillit; Farenjit; Anjin; Bademcik enfeksiyonu; Tonsillofarenjit; Pharyngitis; Tonsillopharyngitis; Throat Infection;  Sore Throat; Beta;

Boğaz enfeksiyonu boğaz bölgesinin mikrobik iltihabıdır.
Boğaz bölgesinde ya yutak borusu yani farinks kısmı yada bademcik bölgesinin iltihabı boğaz enfeksiyonu diye anılır.
Farinks : boğazın arka kısmı yutak borusu ile dil kökü arasındaki kısım.
Farenjit: boğazın arka kısmı yutak borusu ve dil kökünü kapsayan kısımının iltihabıdır.
Tonsil: Bademcik: boğaz girişinde yer alan immün sisteme ait dokulardır.
Tonsillit: ağız arka duvarı üstünde boğaz girişinde yer alan bademcik dokularının iltihabıdır.

Boğaz enfeksiyonu neden olur?

Boğaz bölgesi çocukluk çağından itibaren insan vücuduna bakteri ve mikrobun en sık giriş yeridir. Dolayısı ile çocukluk çağdan itibaren giderek azalan sıklıkla boğaz enfeksiyonu geçiririz. Mikroplar yeme, içme, tatma sırasında yada nefes alırken boğazımıza kolayca ulaşabilir ve burada enfeksiyona yol açabilirler. Bu enfeksiyonların çoğu viral kaynaklıdır örn:  Grip virüsleri, soğuk algınlığı virüsleri, nezle virüsleri boğaz yoluyla vücudumuza girer. Bazı boğaz enfeksiyonları ise bakteriyel kaynaklıdır. Bakteriyel boğaz enfeksiyonları içinde en tehlikeli olanı streptokoksik anjin yani beta mikrobudur. Boğaz enfeksiyonu tahriş ve alerjiye bağlı olarak da gelişebilir.

Boğaz enfeksiyonu yapan sebepler:

  • Virüslar
    • Grip ( influenza) , soğuk algınlığı, nezle virüsleri,
  •  Bakteriler
    o Beta anjini ( streptokoksik anjin ),
    o Kızıl ( yine beta mikrobuna bağlı gelişen aşırı duyarlılık reaksiyonudur),
    o Hemophilus influenza,
    o Neisseria 
  •  İnfeksiyöz mononükleozis: Ebstein Barr virüsüne bağlı sistemik enfeksiyondur,
  • Alerjik rinit sinüzit akıntısına bağlı boğaz enfeksiyonu,
  • Sigara dumanı,
  • Kirli hava,
  • Polenler,
  • Reflüye bağlı mide asidi ile boğaz yanması ve iltihabı,
  • Bazı immün hastalıklara bağlı boğa enfeksiyonları gelişebilir.

Boğaz enfeksiyonları gelişimine neden olan sebepler nelerdir?

Boğaz enfeksiyonları çocukluk çağlarında sık görülür yaş ile sıklığı biraz azalır ancak 65 yaş ve üstünde tekrar artmaya başlar. Yani immün sistemin zayıfladığı zamanlarda boğaz enfeksiyonu daha sık görülür.  Aşağıdaki durumların varlığı boğaz enfeksiyonu riskini arttırır: 

  • Yakın çevredekilerde boğaz enfeksiyonu varlığı,
  • Sigara dumanı, uçucu gazlar, kimyasallar yada kirli havaya maruz kalmak,
  • Saman nezlesi hastası olmak,
  • Allersik solunum yolu hastalıklarının varlığı, 
  • İmmün sistemi bozan durumların varlığı boğaz enfeksiyonu riskini arttırır.

Boğaz enfeksiyonu şikayetleri nelerdir?

Boğaz enfeksiyonları sırasında sık görülen şikayetler :

  • Yutma güçlüğü,
  • Burun tıkanıklığı ve burun akıntısı,
  • Ateş,
  • Boğaz lenf bezleridne şişme,
  • Bademciklerde şişme,
  • Ses kısıklığı yada seste çatallanma,
  • Boğazda kızarıklık ve akıntı,
  • Bademcikler üstünde beyaz iltihabi kabuklanma,
  • Öksürük,
  • Nefes darlığı gibi şikayetler görülebilir.

Nezaman doktora gitmeliyim?

Boğaz enfeksiyonu va ateş varlığı her zaman tehlikeli olarak kabul edilmeli ve her seferinde doktora gidilmelidir. Hernekadar boğaz enfeksiyonlarının küçük bir kısmı beta mikrobu nedeniyle meydana gelse de sonuçları çok ağır olduğu için her boğaz enfeksiyonunda beta bakılmalıdır.
Pratik olarak ateş olsun olmasın bir günden uzun süren boğaz ağrısını mutlak doktor görmelidir.  Özellikle çocukluk çağda beta enfeksiyonları erken dönemde teşhis ve tedavi edilmelidir. Tedavi edilmemiş beta enfeksiyonları romatizmal ateş e ve kalp, böbrek eklem ve beyine kalıcı zararlar verebilir. Dolayısı ile

  • Boğaz enfeksiyonu ve ateş var ise mutlaka doktora gidilmelidir, ayrıca 
  • Uzun süren boğaz enfeksiyonlarında,
  • Yutma zorluğu ve solunum zorluğu artıyor ise özellikle çocuklarda tükrük –salya akması, havlar tarzda
  • ksürük var ise,
  • Bademcikler üzeridne beyaz iltihap var ise,
  • Döküntü var ise,
  • Lenf bezleri şiş ve ağrılı ise,
  • Boğaz enfeksiyonuna baş ağrısı eklenmişse,
  • Kulak ağrısı başlamışsa, 
  • Baş dönmesi var ise,
  • Bulantı kusma var ise, 
  • Burun akıntısı iltihaplı renk ve koku almışsa,
  • Kas eklem ağrıları var ise,
  • Tükrükte kan var ise hastanın derhal bir doktora götürülmesi gereklidir.

Boğaz enfeksiyonu sebebi nasıl tespit edilir?

Hastanın şikayetleri hastalığın seyri muayene bulguları genellikle teşhis koymak için yeterlidir, ayrıca laboratuvar testleri ile teşhisin desteklenmesi gerekebilir.

Beta mikrobu ( streptokok ) tespiti için hızlı laboratuvar testleri ile bir saatten az sürede sonuç almak ve doğru tedaviye başlamak mümkündür. Bızlı beta testleri oldukça hassas testlerdir neredeyse tüm beta anjinlerini yakalarlar.
Hızlı beta testi yanında boğaz kültürü de yapılabilir. Boğaz kültürü daha güvenli sonuç verse de hassasiyeti daha düşüktür ve sonuç geç alınır. Streptokoksik anjin tedavisinde hızlı test sonuçları  tedaviye başlamak için yeterlidir.
Beta mikrobu dışındaki boğaz enfeksiyonları da sebebine göre tedavi edilirler.

Boğaz enfeksiyonlarının tedavisinde :

  • İlaçlar: 
    • Ağrı kesiciler, 
    • Ateş düşürücü,
    • Antibiyotik,
    • Boğaz pastili,
    • Alerji ilaçları,
    • Öksürük ilaçları,
    • Burun spreyleri,
    • Deniz suyu spreyleri,
    • Gargara,
    • Kortizonlu ilaçlar kullanılabilir.
  • Ev reçeteleri: 
    • Nane limon,
    • Okaliptüs pastilleri,
    • Karanfil,
    • Tuzlu su ile gargara,
    • Buruna tuzlu su çekmek,
    • Buğu,
    • Bol su,
    • Portakal suyu sayılabilir. 
       

Boğaz enfeksiyonlarından korunma

Boğaz enfeksiyonlarından korunmak için

  • Sık el yıkama, özellikle kalabalık yerlerde, çocuk bakımından önce ve sonra el yıkama boğaz enfeksiyonlarından korunmada önemlidir çünkü virüsler ve mikropların birçoğu kirli ellerin ağıza – buruna sürülmesi ile bulaşır. 
  • Hasta ile temasın kesilmesi. Evde boğaz enfeksiyonu var ise özellikle hassas kişilerle temasın kesilmesi ( yaşlı – çocuk vb.), hastanın mümkünse odasından çıkmaması, eşyalarının paylaşılmaması. 
  • Oyun bebeklerinin oyuncaklarının paylaşılmaması, paylaşılmış olanların yıkanması- silinmesi, hsta bebekler – çocuklar ile temas edilmemesi, hasta bebek- çocukların bilerek parka, okula, oyun alanına getirilmemesi, gönderilmemesi,
  • Hasta çocukların okula gönderilmemesi, hasta olduğu fark edilen çocukların sınıfa sokulmaması,
  • Sınıfların düzenli aralıklar ile havalandırılması,
  • Kalabalık ortamlarda ellerin sıkça değdiği kapı kolları, tutamaklar, trabzanlar, sıralar gibi alanların temizlenmesi,
  • Kağıt mendillerin bir kere kullanılıp atılması kesinlikle ortada bırakılmaması,
  • Alerjik rinit, saman nezlesi gibi şikayetlerde bilinen alerjenlerden kaçınılması, 
  • Kapalı yerlerde sigara içilmemesi, 
  • Gaz, toz ve buharlı ortamlardan uzak durulması,
  • İş yerinde gaz, toz için gerekli önlemlerin alınması,
  • Çok sıcak-çok soğuk içilmemesi önerilir.

Referanslar:

1. Healthy Children—American Academy of Pediatrics
http://www.healthychildren.org
2. National Institute of Allergy and Infectious Diseases
http://www.niaid.nih.gov
3. Canadian Society of Otolaryngology
http://www.entcanada.org
4. Health Canada
http://www.hc-sc.gc.ca
5. Brink AJ, Cotton MF, et al. Guideline for the management of upper respiratory tract infections. S Afr Med J. 2004;94:475-483.
6. Choby BA. Diagnosis and treatment of streptococcal pharyngitis. Am Fam Physician. 2009;79(5):383-390.
7. Pharyngitis. EBSCO DynaMed website. Available at: http://www.ebscohost.com/dynamed. Updated April 25, 2014. Accessed September 29, 2014.
8. Sore throat. American Academy of Family Physicians Family Doctor website. Available at: http://familydoctor.org/familydoctor/en/diseases-conditions/sore-throat.html. Updated May 2014. Accessed September 29, 2014.
9. Sore throat. Patient UK website. Available at: http://www.patient.co.uk/health/sore-throat-leaflet. Accessed November 20, 2013. Accessed September 29, 2014
10. The difference between a sore throat, strep and tonsillitis. American Academy of Pediatrics Healthy Children website. Available at: http://www.healthychildren.org/English/health-issues/conditions/ear-nose-throat/Pages/The-Difference-Between-a-Sore-Throat-Strep-and-Tonsillitis.aspx. Updated May 28, 2014. Accessed September 29, 2014.
11. Throat problems. American Academy of Family Physicians Family Doctor website. Available at: http://familydoctor.org/familydoctor/en/health-tools/search-by-symptom/throat-problems.html. Accessed September 29, 2014.
12. Vincent MT, Celestin N, et al. Pharyngitis. Am Fam Physician. 2004;69(6):1465-1470.
13. 11/10/2009 DynaMed’s Systematic Literature Surveillance http://www.ebscohost.com/dynamed: Hayward G, Thompson M, Heneghan C, Perera R, Del Mar C, Glasziou P. Corticosteroids for pain relief in sore throat: systematic review and meta-analysis. BMJ. 2009;339.

 

2407 Total 1 Gün

Bu yazıyı beğendiniz mi?

/ 5.

As you found this post useful...

Follow us on social media!

We are sorry that this post was not useful for you!

Let us improve this post!

Posted in HASTALIKLAR
Tags: , , , , , , , , , , , , , , ,