AKNE

image_pdfimage_print

Sivilce; Acne; Acne Vulgaris; Pimples;

Sivilce kıl köklerinin tıkanması ve iltihaplanmasıdır. Tıkalı kıl kökleri kara noktalar, ak noktalar veya sivilceler olarak ortaya çıkabilirler. Tüm bu görünümler kıl köklerinin tıkanması ile başlar. Akne gençlerde daha sık görülse de bazı çeşitleri ileri yaşlarda da ortaya çıkar.

Akne neden olur?

Akne cildin yağ bezlerinde başlar. Cildin yağ bezleri sebum adı verilen yağlı salgıyı üretir. Sebum kıl follikülünden çıkarak cilde yayılır. Bazen sebum katılaşır, kıl follikülündeki ölü dokular ve bakteriler ile karışır ve follikülden dışarı çıkamaz ise akneler oluşmaya başlar.

Akne oluşumunda şu faktörler yer alır:

  •  Erkek hormonları ( androjen ) seviyesi,
  •  Sebum yapımının artması,
  •  Kıl follikülünde değişiklikler,
  •  Bakteriler.

Akne oluşumun arttıran risk faktörleri nelerdir?

  •  Yaş: 12- 24 yaş arası gençler,
  •  Beyaz ırk,
  •  Hormonal değişiklikler;
    •  Püberte,
    •  Gebelik,
    •  Menses öncesi dönem,
  •  Stres,
  •  Bazı ilaçlar;
    •  Androjen içeren ilaçlar,
    •  Lityum,
    •  Barbituratlar,
  •  Birtakım kozmetik ilaçların kullanımı akne gelişme riskini arttırırlar.

Akne ne şikayete neden olur?

Akne bazen çok şiddetli ve cilt, cilt altı dokulara zarar verecek derecede yaygın olabilir. En sık karşılaşılan şikayetler:

  •  Cidde aşır yağlanma,
  •  Ciltte siyah noktacıklar,
  •  Sık sivilceleşme,
  •  Papül ( büyük ve hassas sivilce ),
  •  Püstül ( içi irin dolu etrafı kızarık apse),
  •  Nodül ( cilt altına doğru uzanan hassas iri, içi irin dolu ağrılı apse),
  •  Kist ( ağrılı ve içi dolu birleşmiş püstüller. İz bırakarak iyileşirler).

Akne teşhisi:

Yüz, alın, boyun, sırt, göğüs ve omuzlar aknenin en sık görüldüğü alanlardır. Hastanın şikayetleri ve görünüm tanı koydurur.

Akne tedavisi:

Akne çok yönlü tedavi gerektiren bir durumdur. Birçok tedavi modalitesi birkaç hafta sürer.

Akne de ilaç tedavisi:
  •  Her yerde bulunabilen ve reçetesiz satılan krem, losyon, temizleyici ilaçların amacı cildin yağ oranı ve bakterilerin sayısını azaltarak akne gelişimini durdurmaktır. İçlerinde
    •  Benzoyl peroksit,
    •  Salisilik asit,
    •  Sülfür,
    •  Resorcinol vb. maddeler içerirler.
  •  Reçete ile satılan akne ilaçları, temizleyici kremler ve losyonlar da ciltteki yağ miktarını azaltmayı, bakteri sayısını azaltmayı ve akne gelişimini durdurmayı amaçlar. İçlerinde genellikle:
    •  Antibiyotik ( klindamisin, eritromisin ),
    •  Tretionin,
    •  Adaptalene,
    •  Azelaic acid,
    •  Tazarotene,
    •  Dapsone bulunan ilaçlardır.
  •  Antibiyotikler: ciltteki bakteri sayısını azaltarak akne gelişimini azaltmaya çalışırlar. Bu amaçla kullanılan antibiyotikler;
    •  Doksisiklin,
    •  Minosiklin,
    •  Tetrasiklin,
    •  Eritromisin,
    •  Klindamisin,
    •  Amoksilin,
    •  Sefalosporinler,
    •  Trimetoprim/ sulfametaksazol.
    • Antibiyotikler lüzum halinde kullanılmalıdır.
  •  Androjen seviyesini düşürerek akne gelişimini azaltan ilaçlar:
    •  Doğum kontrol ilaçları, kombine Östrojen ve Progesteron içeren ilaçlar akne tedavisinde çok kullanılırlar,
    •  Sprinolakton,
  •  Retinoidler: sebase glandların salgısını ve sayısını azaltarak akne gelişimini durdururlar. Son derece sıkı kontrol altında satılan ilaçlardır. Çok ciddi kistik akne vakaları dışında kullanılmazlar. Hamile veya 2 yıl içinde hamile kalmak isteyenlere verilmemelidir çünkü çocukta ciddi sakatlıklara neden olur.
    •  İzothreonin Bu gurup içinde kullanılan maddedir.
Akne tedavisinde uygulanan prosedürler:
  •  Kortizon enjeksiyonu: kist içine kortizon enjeksiyonu sadece büyük iltihabi kistlere iz bırakmaması için uygulanır,
  •  Akne cerrahisi: nadir kistik vakalarda kistin cerrahi olarak boşaltılması gerekebilir,
    •  Akne de skar revizyonu: akne izlerinin düzeltilmesi amacıyla yapılır, bu amaçla en sık;
    •  Kimyasal peeling: glikolik asit yada diğer hafif asitler ile cildin soyulmasıdır. Hem akne izlerini azaltır hem akne gelişimini azaltır,
    •  Dermabrazyon: cildin mekanik olarak zımparalanmasıdır,
    •  Skar eksizyonu: skarlı dokunun cerrahi olarak alınmasıdır,
    •  Kollajen dolgu: skar nedeniyle çökmüş alanların kollajen ile doldurulmasıdır,
    •  Lazer resurfasing: cildin lazer ile üst dokusunun yakılarak alınmasıdır. Hem skar dokusunun düzeltir hem de akne gelişimini azaltır.
    •  Fototerepi: ciltdin ultraviyole ışık ile tedavisidir. Akne gelişimini azaltır.

Bu prosedürlerden bir çoğu skar gelişimini arttırma ve enfeksiyon nedeniyle risk taşır.

Akneden korunma:

Akne nedeni olan faktörleri kontrol etmek zor olduğundan akne gelişiminden korunmak da kolay değildir. Ancak birtakım basit önlemler akne gelişimini azaltmakta etkilidir.

  •  Yüzün günde en fazla 2 kez hafif bir sabunla yıkanması fazla yağı alır, cildi keselemek yada mekanik olarak fazla ovalamak, sık sık yıkamak akne gelişimini arttırır,
  •  Yüz yıkanırken;
    •  Ellerinizi kullanın,
    •  Hafif sabunlar kullanın,
    •  Yüzünüze losyon vb. uygulamadan önce iyice kurumasını bekleyin,
  •  Sivilceleri sıkmayın,
  •  Cildinizdeki porları tıkamayan losyon sabun ve kozmetikleri kullanın bunlar üzerinde Non Comedogenic diye uyarılar bulunmalıdır.
  •  Akne ilaçlarını yerinde ve dozunda kullanın, aşır ıkullanım akneyi azdırır,
  •  Stresten uzak durun ve stres ile mücadeleyi öğrenin,
  •  Koruyucu güneş kremlerini yıl boyunca kullanın özellikle bazı sivilce tedavisi ilaçları cildi güneşe karşı daha da hassas yapar.

Akne (sivilce) tedavisi olan bir hastalıktır. Akne ile kendi bildiğiniz şekilde başa çıkmaya çalışmak durumu daha da kötüleştirip kalıcı izler bırakır.

Referanslar:
1. The Acne Resource Center Online
http://www.acne-resource.org/
2. The American Academy of Dermatology
http://www.aad.org/
3. Canadian Dermatology Association
http://www.dermatology.ca/
4. Dermatologists.ca
http://www.dermatologists.ca/
5. Questions and answers about acne. National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases website. Available at: http://www.niams.nih.gov/hi/topics/acne/acne.htm . Accessed June 4, 2008.
6. Safer D. Phototherapy. EBSCO Health Library website. Available at: http://www.ebscohost.com/thisTopic.php?marketID=15topicID=81 . Updated November 2008. Accessed October 20, 2009.
7. What is acne? American Academy of Dermatology website. Available at: http://www.skincarephysicians.com/acnenet/index.html . Accessed June 4, 2008.
8. 9/2/2009 DynaMed Systematic Literature Surveillance DynaMeds Systematic Literature Surveillance : Arowojolu A, Gallo M, Lopez L, Grimes D, Garner S. Combined oral contraceptive pills for treatment of acne. Cochrane Database Syst Rev. 2009;(3):CD004425

687 Total 1 Gün

Bu yazıyı beğendiniz mi?

/ 5.

As you found this post useful...

Follow us on social media!

We are sorry that this post was not useful for you!

Let us improve this post!

Posted in HASTALIKLAR
Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,