H.ATIK YÖNETİMİ PROSEDÜRÜ

image_pdfimage_print

ATIK YÖNETİMİ PROSEDÜRÜ

  1. AMAÇ: Atıkların; Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine uygun olarak toplanması, taşınması, geçici depolanması ve ilgili birimlere tesliminin sağlanmasıdır. Tıbbi atık yönetiminin uygulama amacı; tıbbi atıkların hastanemiz sağlık personeline ve çevreye zarar vermeden bertaraf edilmelerinin sağlanmasıdır.
  2. KAPSAM: Hastanenin tüm birimlerini kapsar.
  3. SORUMLULAR: Başhekim, başhekimin bulunmadığı yerlerde hastane müdürü ve müdür yardımcıları.

TANIMLAR:

TIBBİ ATIK: Tıbbi atık; özel işlem görmek üzere ayrılan sağlık kuruluşu kaynaklı atıklara verilen isimdir.

SAĞLIK KURULUŞLARINDAN KAYNAKLANAN ATIKLARIN SINIFLANDIRILMASI

EVSEL NİTELİKLİ ATIKLAR TIBBİ ATIKLAR TEHLİKELİ ATIKLAR RADYOAKTİF ATIKLAR
A

Genel Atıklar

B

Ambalaj Atıkları

C Enfeksiyöz Atıklar D

Patoloji Atıkları

E

Kesici Delici Atıklar

F

Tehlikeli Atıklar

G

Radyoaktif Atıklar

A:GENEL ATIKLAR: Sağlıklı insanların bulunduğu kısımlar, hasta olmayanların muayene edildiği bölümler, ilk yardım alanları, idari birimler, temizlik hizmetleri, mutfaklar, ambar ve atölyelerden gelen atıklardır (B, C, D, E, F ve G gruplarında anılanlar hariç, tıbbi merkezlerden kaynaklanan tüm atıklar).

B:AMBALAJ ATIKLARI :Kağıt,karton,mukavva,plastik,metal,cam vb. maddelerden oluşan atıklardır. C:Enfeksiyöz Atıklar: Enfeksiyöz ajanların yayılımını önlemek için taşınması       ve imhası özel uygulama gerektiren atıklardır(Hastalık etkenleri bulaşmış veya bulaşması muhtemel atıklar).

Başlıca kaynakları;

  • Mikrobiyolojik laboratuvar atıkları
  • Kültür ve stoklar
  • İnfeksiyöz vücut sıvıları
  • Serolojik atıklar
  • Diğer kontamine laboratuvar atıkları (lam-lamel, pipet, petri v.b)
  • Kan, kan ürünleri ve bunlarla kontamine olmuş nesneler
  • Kullanılmış ameliyat giysileri (kumaş, önlük ve eldiven v.b)
  • Diyaliz atıkları (atık su ve ekipmanlar)
  • Karantina atıkları
  • İnsan doku ve organları
  • Bakteri ve virüs içeren hava filtreleri
  • Enfekte deney hayvanı leşleri, organ parçaları, kanı ve bunlarla temas eden tüm nesneler

D:PATOLOJİ ATIKLARI

  • Anatomik atık dokular, organ ve vücut parçaları ile ameliyat, otopsi v.b. tıbbi müdahale esnasında ortaya çıkan vücut sıvıları
  • Ameliyathaneler,  morg,  otopsi,  adli  tıp  gibi  yerlerden  kaynaklanan  vücut  parçaları,  organik parçalar, plasenta, kesik uzuvlar v.b (insani patolojik atıklar)
  • Biyolojik deneylerde kullanılan kobay leşleri

E:KESİCİ DELİCİ ATLET ATIKLARI:

  • Batma, delme, sıyrık ve yaralanmalara neden olabilecek atıklardır.
  • Enjektör iğnesi, iğne içeren diğer kesiciler
  • Bistüri , lam-lamel,cam pastör pipeti
  • Kırılmış diğer camlar v.b.

F:TEHLİKELİ ATIKLAR

  • Fiziksel veya kimyasal özelliklerinden dolayı ya da yasal nedenler dolayısı ile özel işleme tabi olacak atıklardır:
  • Tehlikeli kimyasallar (temizlik, dezenfeksiyon, diagnostik ve deneysel çalışmalardan sonra artan katı, sıvı ve gaz kimyasal atıklar)
  • Sitotoksik ve sitostatik ilaçlar
  • Amalgam atıkları
  • Genotoksik ve sitotoksik atıklar
  • Farmasötik atıklar
  • Ağır metal içeren atıklar
  • Basınçlı kaplar (flakonlar, anestezik gazların depolandığı basınçlı tüpler

G:RADYOAKTİF ATIKLAR

Vücut doku ve sıvılarının invitro analizleri, vücut ve organ görüntülemesi, tümör lokalizasyonu veya tedavi amacıyla çeşitli araştırmalarda kullanılan katı, sıvı ve gaz atıklardır.Türkiye Atom Enerjisi Kurumu mevzuatı hükümlerine göre toplanıp uzaklaştırılır.

UYGULAMA:

  • Tıbbi atıklar, evsel nitelikteki atıklar, geri kazanılabilen atıklar ve tehlikeli atıkların toplanmasında farklı renkli torbalar ve uygun kaplar kullanılmalıdır.
  • Evsel nitelikteki atıklar, tıbbi atıklardan ayrı olarak siyah torbalarda biriktirilmeli , günde 2 kez toplanarak tıbbi atıklardan ayrı olarak geçici depolanmalıdır.
  • Geri kazanılabilen atıklar kontamine olmamak koşuluyla mavi torbalarda biriktirilmeli, günde 2 kez toplanarak tıbbi atıklardan ayrı olarak geçici depolanmalıdır.
  • Tıbbi atıklar, bu iş için eğitilmiş personel tarafından diğer atıklardan ayrı olarak; 100 mikron kalınlığında(çift kat), (en) x 85cm.(boy) ebadında, sızdırmaya dayanıklı, nem geçirmeyen, normal şartlarda yırtılma ve patlamaya karşı dirençli ve orta yoğunluklu polietilenden yapılmış,üzerinde “Uluslararası Klinik Atıklar Amblemi” ve “Dikkat!Tıbbi Atık” ibaresi bulunan en az 10 kg kaldırma kapasiteli kırmızı renkli plastik torbalarda toplanmalıdır.
  • En  fazla  ¾  oranında  doldurulmalı,  ağzı  sıkıca  kapatılmalı,  gerekiyorsa  sızmaları önleyecek şekilde iç içe iki torba kullanılmalıdır.Tıbbi atıklar  en az günde 2 kez, torbalar dolduğunda hemen toplanarak tıbbi atık geçici deposuna taşınmalıdır.
  • Kesici-delici atıkların toplanmasında plastikten yapılmış kutu veya konteynerler kullanılıDelinmeye,yırtılmaya,kırılmaya ve patlamaya dayanıklı;su geçirmez,açılması ve karıştırılması mümkün olmayan;’ “Uluslar arası Biyotehlike’’amblemi ve ‘’Dikkat!Kesici ve Delici Atık Kutusu’’ibaresi bulunmalıdır.
  • Tıbbi atık torbaları sağlık kuruluşlarında özel araçlarda toplanıBu araçlar;tekerlekli ve kapaklı,paslanmaz metal,plastik veya benzeri malzemelerden yapılmış,keskin kenarları olmayan,temizlenmesi ve dezenfeksiyonu kolay, sadece bu iş için ayrılmış, turuncu renkli ve üzerinde “Uluslar arası Biyotehlike’’amblemi ve “Dikkat!Tıbbi Atık” ibaresi bulunmalıdır.

KIRMIZI ÇÖP POŞETİNE ATILACAKLAR

  • Enjektörler
  • İntravenöz kateterler
  • Disposibl diğer malzemeler
  • Foley sonda
  • Nazogastrik sonda
  • Trakeostomi kanülü
  • İdrar torbası ve bağlantıları
  • İzolasyon atıkları
  • Delici-kesici aletler (koruyucu bir kapta toplandıktan sonra çöp poşetine atılmalıdır)
  • Kullanılmış pansuman malzemeleri
  • Kullanılmış eldiven, gaita kapları, idrar kapları, balgam kapları
  • Cerrahi pansuman malzemeleri
  • Bildirimi zorunlu hastaların atıkları
  • Kemoterapi ilaçları
  • Kontamine araç ve gereçler
  • İnsan patolojik atıkları
  • Kan ve kan ürünleri
  • Sekresyon ve çıkartılar
  • Diyaliz atıkları
  • Laboratuvar atıkları

KESİCİ DELİCİ ALET KUTUSUNA ATILACAKLAR

  • Branül kanüller ve iv kateterler,
  • Bistüri,
  • Kontamine cam kırıkları,
  • Kırık ampuller,
  • Her türlü iğne uçları.

SİYAH ÇÖP POŞETİNE ATILACAKLAR

  • Ofis atıkları,
  • Hasta, doktor, hemşire odası atıkları,
  • Hasta bakım üniteleri atıkları,
  • Enfekte olmayan tıbbi atıklar,
  • Ortamda oluşan ve organik olmayan atıklar.

MAVİ ÇÖP POŞETİNE ATILACAKLAR

  • Geri kazanılabilen atıklar (serum, ilaç şişeleri, flakon vs.),
  • Tıbbi malzeme ambalajlanmasında kullanılan kağıtlar vs.

SARI ÇÖP POŞETİNE VE ÖZEL TEHLİKELİ ATIK KUTULARINA ATILACAKLAR

  • Tehlikeli atıklar kapsamındaki atıklar(Boya,vernik,yapıştırcı,kozmetik atıklar,laboratuar kimyasalları,kullanım süresi geçmiş ilaçlar,floresanlar,basınçlı kaplar,kartuş ve toner,aküler,piller,hava filtreleri,radyoloji birimi atıkları,kemoterapotik ilaç artıkları vb.kendi sınıfına göre ayrı ayrı olmak üzere)

ATIKLARIN ÜNİTE İÇERİSİNDE TAŞINMALARI

  • Tıbbi atıklar ünitelerde bu iş için görevlendirilmiş, özel kıyafetleri ve araçları olan eğitimli personel tarafından geçici depolama alanlarına taşınırlar.

ATIKLARIN GEÇİCİ DEPOLANMALARI:

  • Atıkların bertaraf alanına taşınıncaya kadar güvenli bir şekilde biriktirilip, bekletilebilecekleri geçici atık deposu; Çevre ve Orman Bakanlığı Tıbbi Atıklar            Yönetmeliği’ne uygun olarak düzenlenmelidir .
  • Depo alanına depo görevlilerinden başka kimse girmemelidir.
  • Depo kapısı sürekli kilitli tutulmalıdır.
  • Depo günde bir kere ve gerektikçe dezenfekte edilir.

ATIK TOPLAMA İŞLEMİ TEMEL İLKELERİ:

  • Atık toplamada görevli personel göreve başlamadan önce eğitilmelidir. Yıl içinde en az 3 kez, belirlenen aralıklarla tıbbi atıkların toplanması, taşınması, geçici depolanması, yarattığı sağlık riskleri, neden olabileceği yaralanma ve hastalıklar, bir kaza ya da yaralanma anında alınacak tedbirler konusunda eğitimi tekrarlanmalıdır.
  • Tıbbi atık toplayan elemanlar turuncu renkli özel elbiselerini Koruyucu başlık, maske, gözlük, çizme, özel eldiven kullanması sağlanmalıdır.
  • Tıbbi atık toplayan personeller hepatit B ve tetanoz aşısı ile aşılanmalıdı Kesici-delici aletlerle yaralanmaları durumunda ‘Personel Kaza Bildirim Formu’nu doldurarak Çalışan Güvenliği Hemşiresine müracat etmelidir.
  • Atıklar kesinlikle birbiriyle karıştırılmamalıdır.
  • Toplama ekipman ve gereçleri atığın niteliğine uygun ve atığın oluştuğu kaynağa en yakın noktada bulunmalıdır.
  • Atık torbaları ağzına kadar doldurulmamalı, torbadan torbaya boşaltılmamalı, dörtte üç (¾)oranında dolmuş atık torbası hemen yenisi ile değiştirilmeli, toplama ekipmanları atıkların kaynağına yakın yerlerde bulundurulmalıdır.
  • Kesici delici aletler; delinmez, sızdırmaz, ağızları kilit kapaklı özel kutulara atılarak toplanmalıdır. Bu kaplar asla ağzına kadar doldurulmamalıdır.
  • Enjektörler kullanıldıktan sonra iğne uçları kapatılmadan bu kutulara atılmalıdır.
  • Kesici-delici alet kutuları çalışma alanında bulundukları müddetçe dik tutulmalarına özen gösterilmelidir.
  • Kesici delici alet kutuları dolduğu zaman kapakları sıkıca kapatılmalı, kırmızı renkli plastik torbalar içerisine konulup ağızları sıkıca kapatılarak geçici depolama alanına taşınmalıdır.
  • Sıvı tıbbi atıklar talaş ile katılaştırılarak kırmızı poşetlere atılmalıdır.
  • Atık torbalarının taşınması özel taşıma araçları ile yapılmalıdır. Evsel nitelikli atıklar aynı araca yüklenmemelidir.
  • Yüklenmiş atık taşıma aracı, insan trafiğinin yoğun olmadığı, belirlenmiş güzergahı izleyerek geçici depo alanına ulaştırılmalıdır.
  • Taşıma sırasında torbaların patlaması durumunda atıklar ikinci bir torbaya konmalı, ‘Tıbbi Atık Kaza Bildirim Formu’ doldurulmalı ve olay sırasında kontamine olan yüzeyler 1/10’luk sodyum hipoklorid solüsyonu ile dezenfekte
  • Kırmızı torbalar, tahrip olmaması ve içindekilerin dağılmaması için kesinlikle fırlatılmamalı ve atılmamalıdır.
  • Atıklar bertaraf alanına taşınana kadar 48 saati geçmemek üzere geçici depolama alanında
  • Evsel nitelikli atıklar ,ambalaj,tehlikeli ve tıbbi atıkların konacağı geçici depo ve konteynerler ayrı olmalıdır.
  • Evsel nitelikli atık ve tıbbi atık kovaları haftada bir kez ve görünür kirlilik olduğunda deterjan ve su ile temizlendikten sonra çamaşır suyu ile dezenfekte edilmelidir(evsel atık kovası 1/100-tıbbi atık kovası 1/10 oranında sulandırılmış çamaşır suyu ile).
  • Tıbbi atık geçici deposundaki sızıntılar kanalizasyona verilmeyip emici bir malzemeyle toplanmalı ve kırmızı torbalara konulmalıdır.
  • Deponun kapıları  kapalı  ve  kilitli  tutulmalı,  görevli  personel  dışında  kişilerin  girmesi önlenmelidir.
  • Tıbbi atık geçici deposu ve tıbbi atık taşıma araçları her boşaltım sonrası, ayrıca bir sızıntı olduğunda 1/10’luk sodyum hipoklorid solüsyonu ile dezenfekte edilmeli, temizlikte kullanılan tüm malzemeler kırmızı poşete atılmalıdı

TEHLİKELİ ATIKLARLA İLGİLİ TEMEL İLKELER:

  • Hastanenin  hiçbir  biriminde tehlikeli  atık kapsamında olan  hiçbir  atık  ya da kimyasal gidere(kanalizasyona) gönderilmemelidir.
  • Tehlikeli atık çıkaran cihazların gider(kanalizasyon) bağlantısı olmamalıdır.
  • Bu atıklar tehlikeli atık olarak biriktirilmeli ve tehlikeli atık deposuna teslim edilmelidir.
  • Tehlikeli atık taşıyan personelin kıyafet ve ekipmanları tam ve eksiksiz olmalıdır.
  • Tehlikeli atık deposuna konan atıkların her biri , ayrı etiketli kutu /varillere konmalıdır.
57 Total 1 Gün

Bu yazıyı beğendiniz mi?

/ 5.

As you found this post useful...

Follow us on social media!

We are sorry that this post was not useful for you!

Let us improve this post!

Posted in HASTANE ENFEKSİYONLARI KONTROL KOMİTESİ
Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,